Oudere Nederlanders herinneren zich René Klijn die in 1992 bij Paul de Leeuw doodziek de latere nummer 1-hit 'Mr Blue' zong. Dat beeld is sindsdien blijven hangen, terwijl hiv en aids medisch en maatschappelijk sterk zijn veranderd. In deze aflevering verwonderen de Mediadoctoren zich over de verhalen die we over hiv/aids vertellen, Dat doen we met Jesse van Amelsvoort, docent Moderne Europese Cultuur aan de Universiteit van Amsterdam.
We staan uitgebreid stil bij het 'culturele archief' over hiv en aids, en besteden speciale aandacht aan Downtown, de recente film van Michiel van Erp. Waarom keren we steeds terug naar de jaren tachtig en vroege jaren negentig, de crisisjaren voor de medische doorbraak van 1996? Wanneer is herdenken kritisch, en wanneer wordt het geruststellend?
Link(s) bij deze aflevering:
Studie Mellink & Van Amelsvoort Beleid en beleving rondom aids in Nederland sinds 1982;
Essay Van Amelsvoort over ‘aids-romans’;
Van Amelsvoorts recensie van de film Downtown.
Verwante afleveringen uit het archief:
Afl 212: Darkrooms, met Richard Keldoulis;
Afl 172: Waarom we verhalen geloven;
Afl 92: Uitvaarttrends, waarin het gaat over de invloed van de aidsepidemie op de uitvaartbranche.
Onze sponsor is Club Church www.clubchurch.nl
15 October 2026, 9:34 am
1 hour 21 minutes
227: Dagboekonderzoek
Dagboeken vormen een bijzondere historische bron. Ze variëren in vorm, beweegredenen en beoogd publiek. Ze geven een uniek inkijkje in het - vaak - alledaagse leven van de auteur. In deze aflevering verwonderen de Mediadoctoren zich over dagboekonderzoek. Dat doen we samen met Marleen Rensen, Universitair Hoofddocent Moderne Europese Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam.
We hebben historische juice! Daarnaast worden er misvattingen ontkracht: het zijn niet alleen meisjes en vrouwen die hun diepste zielenroerselen delen. We gaan bijzonder in op dagboeken als kennisbron over de stad Amsterdam. Wat kun je met een dagboek wel en niet te weten komen over een stad?
Links bij deze aflevering:
Boek Rensen(open access) Amsterdam Diaries, Life Writing and Identity;
Boek Rensen Al die Amsterdamse mensen (Walburg Pers);
Website Amsterdam Diaries Time Machine;
Podcastreeks Amsterdam Diaries (UvA);
Aflevering 487 Echt Gebeurd waarin dr. Duits voorleest uit haar puberdagboek.
Verwante afleveringen uit het archief:
Afl 172: Waarom we verhalen geloven;
Afl 197: Fotostrips;
Afl 222: Geschiedenis van queer kroegen.
Onze sponsor is Club Church.
9 October 2026, 4:37 pm
1 hour 41 minutes
226: De depolitisering van de democratie
Deskundigheid is een middel dat politici actief inzetten om claims kracht bij te zetten. Tijdens de coronaperiode werd dit extreem zichtbaar: het kabinet maakte in het crisisbeleid allerlei politieke keuzes maar verschuilde zich achter het ‘OMT’: het was allemaal op hun advies. In deze aflevering verwonderen de Mediadoctoren zich over de depolitisering van de democratie. Dat doen we met Ruben Ros, postdoc bij het Departement Geschiedenis en Kunstgeschiedenis van de Universiteit Utrecht.
Ros' proefschrift onderzoekt technocratisch denken in Nederlands parlementair debat tussen 1917 en 1994. We bespreken dit in verschillende periodes. Daarbij gaat het bijvoorbeeld over de tegenstelling tussen zakelijkheid en emoties, neerkijken op 'belangenpolitiek', en de opkomst van termen als 'realisme', 'efficientie' en 'output'.
Link(s) bij deze aflevering:
Proefschrift Ros;
Artikel Ros in De Groene over weerbaarheid;
Artikel Ros in De Groene over polarisatie.
Verwante afleveringen uit het archief:
Afl 213: De gedachtevorming van rechts;
Afl 200: Deskundigheid;
Afl 174: Waarom wetenschappers zich niet kunnen permitteren niet-geëngageerd te zijn;
Afl 155: Het belang van duiding.
Onze sponsor is Club Church www.clubchurch.nl
31 July 2026, 12:02 pm
1 hour 24 minutes
225: Tieners en democratie
Om straks volwaardig te kunnen functioneren als burgers moeten jongeren onderwezen worden over burgerschap en staatsvormen. Daarover ontstaan geregeld zorgen. In deze aflevering verwonderen de Mediadoctoren zich over tieners en democratie. Dan dat doen we met Jaap van Slageren, universitair docent human geography and spatial planning aan de Universiteit Utrecht.
Het gesprek gaat onder andere over burgerschapsonderwijs, verschillen tussen jongeren en de rol van ouders en leraren. Kunnen we de democratie wel overlaten aan de nieuwe generatie?
Verwante afleveringen uit het archief:
Afl 179: Hoe populaire cultuur de democratie kapotmaakt, met Joke Hermes;
Afl 213: De gedachtevorming van rechts, met Merijn Oudenampsen;
Afl 211: Mediamythes over kiesgedrag. Arme Hakverdian;
Afl 206: Politieke meningsverandering, Katerina Manevska.
Onze sponsor is Club Church www.clubchurch.nl
16 July 2026, 9:48 am
1 hour 32 minutes
224: Muziek en welzijn
Muziek is belangrijk in het leven van mensen, we beleven er veel plezier op en aan, het kan steun bieden, emoties helpen reguleren. Toch gaat onderzoek vaak over de negatieve effecten van muziek. In deze aflevering verwonderen we ons over muziek en welzijn. Dat doen we met Julian Schaap, Universiteit Docent sociologie aan Erasmus Universiteit Rotterdam.
We praten over het belang van fysiek samenzijn en het 'Mozart-effect - en waarom dat bestreden moet worden. Is muziek een medicijn?
Link(s) bij deze aflevering:
Studie Goverts, Schaap en De Koster betekenisgeving aan NLse rap;
Studie consortium Musician presence and its effects on physiological and psychological well-being in live versus livestreamed concerts;
Studie Vandenberg, Berghman en Schaap livestreams tijdens COVID;
Studie consortium The impact of different music genres on pain tolerance;
Studie consortium AI-muziek en welzijn.
Verwante afleveringen uit het archief:
Afl 203: Muziek- en jeugdcultuur onder Trump, gaat over groot Europees vergelijkend onderzoek naar welzijn;
Afl 183: Hoe TMF profetisch was voor onze huidige mediacultuur;
Afl 148: Livebeleving van evenementen.
Onze sponsor is Club Church www.clubchurch.nl
9 July 2026, 1:20 pm
1 hour 22 minutes
223: Geïllustreerde kindertelevisie
Met de komst van televisie kwam een nieuw beroep: illustrator van kindertelevisie. In deze aflevering verwonderen de Mediadoctoren zich over de geschiedenis van Nederlandse geïllustreerde en geanimeerde televisieprogramma’s voor kinderen. Dat doen we met Grietje Hoogland die recent promoveerde op het proefschrift Drawing for television: Illustration and animation in Dutch public youth television, 1951-1996: media technological, financial and cultural influences forming a professional cultural field.
We gaan chronologisch door deze geschiedenis heen, van de grafische dienst van de NTS in de jaren 50 tot Purno de Purno.
Links bij deze aflevering:
Proefschrift Hoogland.
Verwante afleveringen uit het archief:
Afl 198: Werken in de media;
Afl 151: Productiestudies;
Afl 195: Volksverheffing.
Onze sponsor is Club Church www.clubchurch.nl
28 June 2026, 1:28 pm
2 hours 1 minute
222: Geschiedenis van queer kroegen
Het aantal queer kroegen neemt af: in het Amsterdam van de jaren ’80 waren er ruim zestig bars, in 2021 waren dat er nog maar twintig. Tegelijkertijd zijn er allerlei initiatieven om deze cafés te behouden als een vorm van erfgoed. In deze aflevering verwonderen we ons over de geschiedenis van homo- en lesbocafés in Nederland. Dat doen we met historicus Tijmen van Voorthuizen, promovendus aan de Universiteit Utrecht.
We hebben het over de periode 1900 tot nu, met speciale aandacht voor homosocialisatie, datingapps en activisme. Hoe belangrijk is het kroegleven geweest voor de vorming van historische queer identiteiten?
Link(s) bij deze aflevering:
Artikel Jacobin Veertig jaar De Trut.
Verwante afleveringen uit het archief:
Afl. 205 – Ongelijkheid in de nacht;
Afl. 212 – Darkrooms;
Afl. 170 – Waarom fetisjen emanciperend zijn.
Onze sponsor is Club Church.
14 June 2026, 10:30 am
1 hour 50 minutes
221: Afscheidsrituelen
Het sacrale zit ook in alledaagse cultuur, je hoeft er geen religie voor te hebben, geen kerk, geen priester. Het zit in de manier waarop we afscheid nemen van een boom en je ziet het als hooligans vuurwerk afsteken ter nagedachtenis aan een vriend. In deze aflevering verwonderen de Mediadoctoren zich over afscheidsrituelen. Dat doen we met prof. dr. Irene Stengs, bijzonder hoogleraar Antropologie van ritueel en populaire cultuur aan de Vrije Universiteit, die op 30 januari afscheid nam met een rede over de "onbeheersbare dimensies in alledaagse cultuur".
We bespreken vier casestudies - Halloween, het potlood, bomen en hooligans - en dat wat hen bindt, maar ook paasvuren en genderrevealparties komen voorbij. Er zit een kracht in rituelen die maakt dat je nooit zeker weet waar het heen gaat.
Andere afleveringen met Irene Stengs:
Afl 39: Populaire cultuur in de regio, oa over Andre Rieu;
Afl 69: Collectieve rouw;
Afl 100: Jubilea;
Afl 109: Aantekeningen uit het ondergrondse 5 (29 maart 2020), over hoe corona toen al verbonden was met rituelen – denk aan het applaus voor de zorg.
Verwant:
Afl 96: Uitvaarttrends, met Yvonne van der Pijl;
Afl 216: Levenswijsheden uit het jaar 1000, met Carine van Rhijn.
26 May 2026, 11:51 am
1 hour 36 minutes
220: Racistische stereotypen in het voetbal
Voetbalcommentaar is niet neutraal. Vaak worden zwarte spelers geframed als ‘natuurlijk fysiek superieur’ en krijgen witte spelers als labels als 'technisch'. In deze aflevering verwonderen de Mediadoctoren zich over racistische stereotypen in het voetbal. Dat doen we met Arne van Lienden, Universitair Docent Media & Journalistiek aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.
Er is meer diversiteit op het scherm dan onder de analisten achter de schermen. We bespreken verschillende fases van representatie: de productie van voetbaljournalistiek, de tekst, de receptie ervan én beleid erover. Hoe worden racistische frames in voetbalmedia in stand gehouden?
Verwante afleveringen uit het archief:
Afl 17: Sport, politiek en media;
Afl 49: Benoemen van afkomst;
Afl 150: Marokkanen in de media;
Afl 175: Hoe ras niet bestaat, maar toch steeds wordt gemeten.
Onze sponsor is Club Church.
18 May 2026, 11:24 am
1 hour 53 minutes
219: Cultureel imperialisme & Trumps Amerika
Amerika stond lang symbool voor vrijheid en bevrijding, en dat werd volop uitgedragen in populaire cultuur. Los van hoe terecht was, is dat beeld nu niet meer te rijmen met de politieke realiteit. In deze aflevering verwonderen de Mediadoctoren zich over cultureel imperialisme en Trumps Amerika. Dat doen we met Jaap Kooijman, Universitair Hoofddocent Mediastudies aan de Universiteit van Amsterdam.
We krijgen college in Baudrillard en praten over de universaliteit waarmee Amerikaanse popcultuur zich presenteert. Is Amerika ‘uit’? Kunnen/mogen we nog plezier hebben in Amerikaanse popcultuur?
Link bij deze aflevering:
Boek Kooijman Fabricating the absolute fake.
Verwante afleveringen uit het archief:
Afl 179: Hoe populaire cultuur de democratie kapotmaakt, met Joke Hermes;
Afl 202: 4Chan, met Sal Hagen;
Afl 203: Muziek- en jeugdcultuur onder Trump, met Tom ter Bogt;
Afl 213: De gedachtevorming van rechts, met Merijn Oudenampsen;
Afl 215: Sinofuturisme, met Jori Snels.
Onze sponsor is Club Church www.clubchurch.nl
19 April 2026, 11:34 am
1 hour 36 minutes
218: De blijvende impact van de fax en teletekst
Bij technologie is de blik altijd naar voren gericht: vernieuwing, innovatie, disruptie. Terugkijken gebeurt veel minder, terwijl dat juist inzicht geeft in hoe technologieën in het dagelijks leven worden ingebed en hoe ze de samenleving veranderden. In deze aflevering verwonderen de Mediadoctoren zich over de blijvende impact van de fax en teletekst. Dat doen we met Jesper Verhoef, Universitair Docent Eigentijdse Geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen.
De internalisering van neoliberale ideeën zie je terug in het alledaags mediagebruik van de jaren 90. De fax en teletekst versnelden het leven waardoor werk en privé steeds meer door elkaar heen gingen lopen. Die trends zien we nu 'on steroids'. We reconstrueren het alledaags gebruik en evalueren de emancipatoire waarde van die technologieën. Waarom wordt er zo weinig gereflecteerd op de toenmalige versnelling?
Verwante afleveringen uit het archief:
Afl. 125 Over hoe we het Internet moeten redden;
Afl. 183 Over de profetische waarde van TMF;
Afl. 189: Over technologie en de neoliberale universiteit.