Granen hebben in de westerse voeding een slechte reputatie gekregen, vaak door de dominantie van geraffineerde tarwe en moderne veredeling. Peter van Berckel, fermentatie-expert en auteur van het nieuwe boek De Graankeuken, pleit voor een revolutie op ons bord: het doorbreken van de monocultuur en het herontdekken van de enorme diversiteit aan oergranen.

Granen
“Ik probeer met mijn boeken de monocultuur van tarwebloem te doorbreken en de lezer op het spoor te brengen van die enorme diversiteit die we over de hele wereld kennen,” aldus Peter. Van gierst en rogge tot teff en amarant; deze oude granen zijn, mits correct bereid, een gezonde en voedzame basis voor elke maaltijd.

De zeven hoofdgranen

In zijn werk onderscheidt Peter zeven hoofdgranen die wereldwijd de basis vormen van voeding: tarwe (en zijn familieleden), gerst, rogge, haver, rijst, mais en gierst. Daarnaast is er een grote familie van kleinere, vaak vergeten granen. Het probleem zit hem niet zozeer in het graan zelf, maar in hoe we het consumeren. De moderne keuken leunt zwaar op geraffineerde tarwebloem, waarbij de voedingsstoffen zijn verwijderd en er een ‘leeg’ koolhydraat overblijft. Door te variëren met volkoren oergranen krijg je juist een rijk palet aan mineralen, vitaminen en vezels binnen.

De WKW-methode: weken, koken, wellen

De sleutel tot de verteerbaarheid en voedingswaarde van granen ligt in de bereidingswijze. Peter introduceert de WKW-methode: Weken, Koken, Wellen. Veel mensen slaan het weken over of laten het graan niet ‘wellen’ (nagaren), wat leidt tot spijsverteringsklachten. “Het wellen is een essentiële handeling. Het graan krijgt in die warmte zijn ontsluiting; het gaat als het ware van zijn slot af,” legt Peter uit. Door de pan na het koken van het vuur te halen en afgedekt te laten staan (eventueel in een hooikist), gaart het graan door en wordt het zacht en goed verteerbaar. Harde granen als rogge hebben hier uren voor nodig, terwijl gierst aan een halfuur genoeg heeft.

Fytinezuur neutraliseren voor mineralenopname

Een cruciaal onderdeel van het weken is het afbreken van fytinezuur, een stof die van nature in zaden en granen zit als beschermingsmechanisme. Fytinezuur bindt mineralen zoals ijzer en zink, waardoor je lichaam deze niet kan opnemen; het werkt als een ‘anti-nutriënt’. “Hoe meer tijd je de bereiding geeft, hoe beter het fytinezuur wordt afgebroken,” stelt Peter. Door granen vooraf te weken in de kookvloeistof, start dit proces al, waardoor de mineralen beschikbaar komen voor je lichaam. Het is een simpel tijdsinvestering die het verschil maakt tussen een maaltijd die zwaar op de maag ligt en een die je voedt en energie geeft.

The post Variatie en de juiste bereiding maken granen gezond appeared first on Gezondheidsnieuws Radio.

Casper Beukema – orthomoleculair therapeut – bespreekt berberine en de mogelijke toepassingen ervan voor de gezondheid.
Ralph Moorman – hormoondeskundige – gaat in op PCOS en de rol van hormonen hierbij.

The post 24-09-2026, uur 1 appeared first on Gezondheidsnieuws Radio.

Anna Kruyswijk – arts (niet-praktiserend) van Jouw Voeding – vertelt over het gebruik van de magnetron en de invloed daarvan op voeding.
Peter van Berckel – expert in fermentatie – geeft praktische tips over het koken en bereiden van granen.

The post 24-09-2026, uur 2 appeared first on Gezondheidsnieuws Radio.

In de zoektocht naar natuurlijke middelen voor metabole gezondheid en anti-aging is berberine een van de meest veelbelovende stoffen die momenteel bekend zijn. Casper Beukema, orthomoleculair kPNI-therapeut bij praktijk Food4Medicine, omschrijft berberine als een werkzame stof uit de berberisfamilie (zoals de zuurbes) met een unieke drievoudige werking.

Berberine
“Het helpt onze bloedsuiker normaliseren, het is uitstekend voor de spijsvertering en het heeft een cruciale, maar vaak onbekende, rol voor onze hersenfunctie,” legt Casper uit. In tegenstelling tot veel supplementen die slechts op één doelwit werken, beïnvloedt berberine fundamentele processen in het lichaam die essentieel zijn voor een lang en gezond leven.

De AMPK-sensor: de sleutel tot anti-aging

De primaire werking van berberine op de bloedsuiker verloopt via de activering van een specifieke energiesensor in de cel, genaamd AMPK. Casper noemt dit molecuul “de eerste dominosteen van anti-aging”. Wanneer deze sensor activeert, geeft het de cel het signaal dat er energie nodig is, waardoor glucose efficiënter uit het bloed wordt opgenomen en omgezet in energie in plaats van opgeslagen als vet. Dit mechanisme maakt berberine tot een krachtig hulpmiddel voor mensen met insulineresistentie of diabetes type 2. Bovendien helpt het om de trek in suikers te verminderen, omdat de cellen zich verzadigd voelen. “Mensen die berberine nemen, merken vaak dat ze na een paar weken makkelijker kunnen vasten of nuchter kunnen bewegen, omdat de energiedip uitblijft,” aldus Casper.

Herstel van de darmbarrière en microbioom

Naast de metabole voordelen is berberine een therapeutisch krachtig middel voor de darmen. Het werkt effectief tegen pathogene bacteriën zoals Helicobacter pylori en remt de groei van ongunstige schimmels en gisten, terwijl het tegelijkertijd de groei van goede bacteriën zoals Bifido en Lactobacillus stimuleert.
Een van de meest waardevolle eigenschappen is het vermogen om de ‘tight junctions’ in de darmwand te versterken. Deze verbindingen fungeren als kabels die de darmcellen bij elkaar houden; als ze verzwakken, ontstaat er een ‘lekkende darm’ (leaky gut), wat leidt tot systemische ontstekingen. “Berberine doet de deur dicht, waardoor de darmen weer integer worden en er minder ontstekingsstoffen in de bloedbaan komen,” verduidelijkt Casper. Dit effect is niet beperkt tot de darmen, maar beschermt ook de bloed-hersenbarrière.

Neuroprotectie en stemming

Het derde, vaak onderschatte werkingsgebied van berberine is het centrale zenuwstelsel. De stof werkt als een natuurlijk antidepressivum door het proces van synaptogenese te stimuleren: de vorming van nieuwe verbindingen (synapsen) tussen neuronen. Casper vergelijkt het met “een potje Pokon, maar dan voor je brein”.
Daarnaast remt berberine ontstekingsprocessen in de hersenen, bijvoorbeeld na een hersenschudding of door chronische stress, en beschermt het tegen de negatieve effecten van alcohol en bepaalde medicijnen. Opmerkelijk is ook dat het de verslavingsgevoeligheid voor nicotine kan remmen.

Voor optimale resultaten adviseert Casper een therapeutische dosering van twee keer daags 500 mg, bij voorkeur ingenomen bij het opstaan en later op de dag, om de bloedsuiker en het energieniveau stabiel te houden.

The post Berberine: natuurlijke krachtpatser voor bloedsuiker, darmen en brein appeared first on Gezondheidsnieuws Radio.

De magnetron is in veel huishoudens niet meer weg te denken als snelste manier om een maaltijd op te warmen. Toch kiezen sommige experts, zoals (niet-praktiserend) arts en voedingsdeskundige Anna Kruyswijk, er bewust voor om dit apparaat niet in huis te halen.

magnetron
“Ik heb geen magnetron en die komt er ook niet in,” stelt ze beslist. Haar terughoudendheid is gebaseerd op zowel de invloed van microgolven op de voedingswaarde als de potentiële risico’s van de straling zelf. Hoewel het apparaat veilig lijkt door de zogenaamde kooi van Faraday – het gaas in het deurtje dat de straling binnen moet houden – wijst Anna op een belangrijk detail: vuil op het glas kan deze bescherming doorbreken, wat bij veelvuldig kijken naar het opwarmende eten schadelijk zou kunnen zijn voor de ogen.

Verlies van vitale voedingsstoffen

Een van de belangrijkste bezwaren tegen de magnetron is het effect op de kwaliteit van het voedsel. Onderzoek toont aan dat het opwarmen met microgolven leidt tot een significant verlies aan vitaminen, met name vitamine B12 en vitamine C. Ook fytonutriënten – de beschermende plantaardige stoffen die ons helpen ziekten te voorkomen – nemen af.
Anna legt uit dat de microgolven de moleculen in het voedsel in snelle beweging brengen, wat warmte genereert, maar dit proces verloopt ongelijkmatig. “Ik merkte ooit in een restaurant dat een appeltaartje uit de magnetron van binnen nog ijskoud was,” vertelt ze. Bij vlees kan deze ongelijkmatige verhitting zelfs leiden tot een snellere oxidatie van cholesterol, wat het minder gezond maakt.

De frequentie van voedsel verstoord?

Naast de chemische veranderingen speelt ook het energetische aspect een rol in de visie van Anna. Alles in de natuur, inclusief vitaminen en mineralen, heeft een eigen natuurlijke frequentie of trilling. De intense en onnatuurlijke microgolfstraling zou deze fijne frequenties kunnen verstoren. “Ik kan me voorstellen dat wanneer er een onnatuurlijke invloed is op de frequentie van voedingsstoffen, het effect daarvan in ons lichaam anders is,” geeft ze aan. Hoewel hierover in de conventionele literatuur minder harde data is, vormt dit principe voor haar een extra reden om te kiezen voor natuurlijke bereidingswijzen.

Kies voor traditioneel opwarmen

Het advies van Anna is duidelijk: bereid en warm je voedsel zo natuurlijk mogelijk op. Een gewone oven, een heteluchtoven of een gasfornuis verwarmt het voedsel geleidelijk en gelijkmatig, zonder de intense microgolfstraling die de structuur en frequentie van het eten kan aantasten.
“Opwarmen in een gewone oven is geen enkel punt,” benadrukt ze. Door te kiezen voor deze traditionele methoden, behoud je niet alleen meer vitaminen en smaak, maar vermijd je ook de potentiële risico’s van straling en de vorming van ongewenste oxidatieproducten in je voedsel.

The post De magnetron: gemak met een verborgen prijs voor je gezondheid appeared first on Gezondheidsnieuws Radio.

Polycysteus Ovarium Syndroom (PCOS) is een van de meest voorkomende hormonale stoornissen bij vrouwen, maar de onderliggende oorzaak wordt vaak over het hoofd gezien. Ralph Moorman, expert in hormoonbalans en auteur van De Hormoonfactor, legt uit dat PCOS niet slechts een gynaecologisch probleem is, maar in de kern een metabole aandoening.

PCOS
De diagnose wordt gesteld bij twee van de drie symptomen: een onregelmatige cyclus met weinig eisprongen, cysten op de eierstokken en een verhoogd testosterongehalte. “Het hangt heel erg samen met insulineresistentie, waardoor de cyclus uit balans gaat,” stelt Ralph. Dit geldt voor zowel vrouwen met overgewicht als voor ‘lean PCOS’-patiënten: slanke vrouwen die toch insulineresistent zijn.

De paradox van de slanke vrouw met PCOS

Bij vrouwen met overgewicht is de link met insulineresistentie vaak logisch en is afvallen een belangrijke remedie. Bij slanke vrouwen ligt de oorzaak echter vaak subtieler. Hier speelt chronische stress en een verhoogde ontstekingsactiviteit, soms door voedselovergevoeligheden, een hoofdrol.
“Je zou denken dat slanke vrouwen niet insulineresistent zijn, maar dat kan dus ook voorkomen,” aldus Ralph. Vaak is het niet zo dat deze vrouwen te veel suiker eten waardoor ze resistent worden, maar andersom: door stress en ontstekingen ontstaat de resistentie, wat vervolgens de trek in suikers verhoogt. Het meten van de HOMA-IR-waarde (een berekening based op nuchtere glucose en insuline) kan deze verborgen weerstand tegen insuline aan het licht brengen.

Stressbestendigheid versus stressbelasting

Een cruciale factor bij ‘lean PCOS’ is chronische stress. Ralph benadrukt dat stress niet alleen gaat over een volle agenda, maar over de balans tussen stressbelasting en stressbestendigheid. Veel vrouwen met PCOS hebben een lage stressbestendigheid, omdat fundamentele levensbehoeften niet worden vervuld.
“Als je niet vanuit passie werkt, geen voelende contacten hebt, jezelf niet nuttig voelt of geen zingeving ervaart, stort je stressbestendigheid in,” legt hij uit. Hierdoor kan zelfs een lichte belasting leiden tot een burn-out of hormonale ontregeling. De oplossing ligt niet in ‘niets doen’, zoals soms geadviseerd wordt, maar in het actief verhogen van de weerbaarheid door leven en leefstijl weer in lijn te brengen met persoonlijke behoeften aan verbinding, groei en zingeving.

Leefstijl als medicijn

De aanpak van PCOS vereist dus een brede blik. Naast voeding en beweging om de insulinegevoeligheid te herstellen, is het essentieel om de psychologische en existentiële oorzaken van stress aan te pakken.
Ralph adviseert om te onderzoeken wat energie kost en wat energie geeft. “Vaak kom je erachter dat de dingen die je energie kosten, niet je behoeftes vervullen, en de dingen die energie opleveren juist wel,” zegt hij. Door hier bewust keuzes in te maken, kunnen vrouwen hun stressbestendigheid vergroten en hun hormonale balans van binnenuit herstellen, ongeacht hun gewicht.

The post PCOS: een mogelijk signaal van insulineresistentie en stress appeared first on Gezondheidsnieuws Radio.

In de zoektocht naar een gezonde veroudering richten we ons vaak op groenten en fruit, maar er is een vergeten voedselgroep die mogelijk een sleutelrol speelt: paddenstoelen. Wouter de Jong, expert in orthomoleculaire therapie en auteur van Cacao, supervoedsel voor een ultieme gezondheid, wijst op een specifieke stof die bijna uitsluitend in deze schimmels voorkomt: ergothioneïne.

ergothioneïne
“Dit is een uniek aminozuur en een zeer krachtige antioxidant die het lichaam niet zelf kan aanmaken,” legt hij uit. Omdat we deze stof volledig via de voeding moeten binnenkrijgen, is het regelmatig consumeren van paddenstoelen of het nemen van een supplement een strategie die steeds meer aandacht verdient in de preventieve gezondheidszorg.

Bescherming voor huid en hersenen

De kracht van ergothioneïne ligt in zijn vermogen om cellen te beschermen tegen oxidatieve stress, een belangrijke oorzaak van veroudering. Onderzoek suggereert dat de stof de huid beschermt tegen schade door UV-straling, wat op lange termijn rimpels en ouderdomsvlekken kan voorkomen.
Maar het effect reikt dieper dan alleen de buitenkant. “Er wordt veel onderzoek gedaan naar de werking op het brein,” vertelt Wouter. “Het zou de progressie van neurodegeneratieve ziekten zoals Alzheimer kunnen vertragen of uitstellen.” Deze beschermende werking maakt ergothioneïne tot een veelbelovende kandidaat voor ‘longevity’, het verlengen van de gezonde levensduur.

De mitochondriale batterij opladen

Een cruciaal werkingsmechanisme van ergothioneïne is de bescherming van de mitochondriën, de energiecentrales in onze cellen. Wouter vergelijkt mitochondriën met windmolens of zonnepanelen: “Naarmate we ouder worden, neemt niet alleen het aantal af, maar ook de kwaliteit. Ze leveren minder energie.” Omdat energieproductie vrije radicalen genereert, zijn antioxidanten nodig om de mitochondriën heel te houden. Ergothioneïne lijkt hierin een unieke positie in te nemen, mogelijk werkend op plekken in de cel waar andere antioxidanten zoals vitamine C of E niet komen. “Het houdt de kwaliteit van je energiefabriekjes op peil,” aldus Wouter.

Medicinale paddenstoelen versus de gewone champignon

Hoewel ergothioneïne in diverse paddenstoelen voorkomt, maakt het een verschil welke soort je kiest. De standaard champignon uit de supermarkt bevat de stof, maar medicinale soorten die op bomen groeien, zoals shiitake, oesterzwam, reishi en chaga, zijn vaak rijker aan werkzame stoffen.
“Deze ‘boompaddenstoelen’ zijn next level ten opzichte van de gewone champignon,” stelt Wouter. Voor wie niet dagelijks van deze smaken houdt, kan een supplement met ergothioneïne een goed alternatief zijn, al is het eten van een gevarieerd palet aan paddenstoelen altijd de voorkeur vanwege de synergie met andere stoffen zoals bèta-glucanen.

The post Ergothioneïne: uniek ‘anti-aging’ aminozuur uit paddenstoelen appeared first on Gezondheidsnieuws Radio.

Ineke Haisma – orthomoleculair therapeut – vertelt over het GADO-voedingspatroon dat zij heeft ontworpen.
Eduard de Wilde – biohacker – legt uit hoe DNA-analyses kunnen helpen bij het maken van persoonlijke leefstijlkeuzes.

The post 17-09-2026, uur 1 appeared first on Gezondheidsnieuws Radio.

Hilde Schoonjans – voetreflexoloog – bespreekt het werkingsmechanisme van etherische oliën en hun invloed op lichaam en geest.
Cindy de Waard – orthomoleculair voedingskundige – geeft haar visie op het belang van vezels.

The post 17-09-2026, uur 2 appeared first on Gezondheidsnieuws Radio.

De Traditionele Chinese Geneeskunde (TCG) kijkt op een fundamenteel andere manier naar het menselijk lichaam dan de westerse wetenschap. Waar het Westen focust op anatomie en biochemie, werkt TCG met een helder systeem van energieën die het leven sturen. Martina Capousek, acupuncturist en docent aan de TCM Academy, legt uit dat dit geen vaag spiritueel concept is, maar een logisch model om gezondheid te begrijpen.

Traditionele Chinese Geneeskunde
“We zien het lichaam altijd in verbinding met de omgeving en in relatie tot iets anders,” aldus Martina. De kern van deze visie is dynamische balans, uitgedrukt in begrippen als Yin, Yang, Qi en Jing.

Yin en Yang – het dansende evenwicht 

Het bekendste principe is Yin en Yang, twee tegengestelde maar aanvullende krachten die constant in beweging zijn. Yin staat voor de binnenkant, de voorkant van het lichaam, rust en voeding, terwijl Yang de buitenkant, de achterkant, activiteit en bescherming vertegenwoordigt. Deze indeling is echter niet absoluut; binnen de Yin (de voorkant) is de borstkas weer Yang ten opzichte van de buik, die Yin is. “Alles is in beweging; Yin en Yang gaan in elkaar over en vullen elkaar aan,” legt Martina uit. Ziekte ontstaat volgens deze visie wanneer deze dynamische balans verstoord raakt, bijvoorbeeld door te veel Yang (overactiviteit) of te weinig Yin (gebrek aan herstel).

Qi, Xue en Wei-Qi – levenskracht 

Naast Yin en Yang kent TCG verschillende vormen van energie. Qi (of Ki) is de vitale kracht die nodig is voor dagelijkse functies zoals concentratie en spraak. Een specifieke vorm hiervan is de Wei-Qi, ons verdedigingssysteem of immuunsysteem, dat onderscheid maakt tussen een binnenste en buitenste verdedigingslaag. Dan is er Xue, een vorm van Yin-energie die verantwoordelijk is voor de voeding en het herstel van weefsels. Een tekort aan Xue kan leiden tot een slechte regeneratie en vermoeidheid, terwijl een verstoorde Wei-Qi vatbaar maakt voor infecties.

Jing: de voorraad levensenergie 

Het meest diepgaande concept is Jing, vaak vertaald als de ‘voorhemelse energie’. Dit is de oorspronkelijke levensessentie die je van je ouders meekrijgt, vergelijkbaar met je DNA-kwaliteit of je aangeboren eiblaasjes bij vrouwen. “Jing bepaalt eigenlijk de lengte van ons leven,” stelt Martina. Hoewel deze voorraad grotendeels vaststaat, kan de snelheid waarmee deze wordt verbruikt wel worden beïnvloed. Vrouwen doorlopen een zevenjarige cyclus van Jing, mannen een achtjarige. In elke fase zijn er specifieke leefstijladviezen, bekend als Yangsheng (voedend leven), om deze kostbare energie te behouden.

Balans bewaren door leefstijl 

Het doel van TCG is preventief: zorg dat je Jing niet onnodig verspillt en houd Yin en Yang in evenwicht. Verspilling ontstaat wanneer je je Qi, Xue of Yin uitput; het lichaam moet dan een beroep doen op de diepere Jing-reserves om de balans te herstellen, wat ten koste gaat van de levensduur. Adviezen kunnen variëren van het matigen van bepaalde fysieke inspanningen tot specifieke richtlijnen rondom zwangerschap en herstel na de bevalling. Ook het behoud van de Shen – de emotionele en spirituele balans – is cruciaal. Zoals Martina samenvat: “Het centrale woord is balans. Het een kan niet bestaan zonder het ander; ze hebben elkaar nodig.”

The post Yin, Yang en Jing: bouwstenen van de Traditionele Chinese Geneeskunde appeared first on Gezondheidsnieuws Radio.

Een stabiele bloedsuikerspiegel is de hoeksteen van een goede gezondheid, maar veel mensen lopen rond met een verborgen probleem: insulineresistentie. Birgit de Heij van orthomoleculair centrum de Rietgors, legt uit dat dit proces vaak begint lang voordat de diagnose diabetes type 2 wordt gesteld.

insulineresistentie
“We kijken in de reguliere zorg vaak alleen of je diabetes hebt of niet, maar er is een groot grijs gebied daartussen waarin de insulinespiegel al jaren verhoogd is,” waarschuwt ze. In deze fase treden al ontstekingen, vetopslag en hormonale verstoringen op, puur door de chronisch hoge insuline. Het goede nieuws is dat je dit proces zelf kunt beïnvloeden door verder te kijken dan alleen wat er op je bord ligt.

Stress en slaap: de vergeten factoren

Voeding is cruciaal, maar niet de enige speler. Stress is een grote boosdoener; bij chronische stress blijft het hormoon cortisol verhoogd, wat de gevoeligheid voor insuline direct verlaagt. “Cortisol zorgt ervoor dat je lichaam minder goed luistert naar insuline, waardoor je juist meer trek krijgt in suikers,” legt Birgit uit.
Ook slaap speelt een kritieke rol. Een onrustige nacht of te weinig slaap verstoort de glucoseopname in de cellen. Factoren zoals cafeïne op het verkeerde moment, alcohol of zware maaltijden voor het slapen kunnen dit ritme verstoren. Door de slaap te optimaliseren, neem je automatisch een belangrijke stressfactor voor het lichaam weg.

De lever en het microbioom 

Ook de lever en de darmen spelen een verrassende rol. De lever kan via een proces genaamd gluconeogenese zelf glucose aanmaken uit vetten en eiwitten. Als de lever echter overbelast is door toxines, werkt dit proces minder efficiënt, wat kan leiden tot ongewenste suikerpieken. Hetzelfde geldt voor het darmmicrobioom; bepaalde bacteriën kunnen eveneens suikers produceren uit andere voedingsstoffen. Een gezonde lever en een gebalanceerde darmflora zijn dus essentieel om de bloedsuiker stabiel te houden, zelfs zonder directe suikerinname.

Adrenaline en de orgaanklok 

Korte stresspieken door adrenaline zijn natuurlijk en zorgen voor een tijdelijke suikervrijgave om actie mogelijk te maken (“vechten of vluchten”). Het probleem ontstaat wanneer dit systeem continu aanstaat.
Birgit wijst ook op de Traditionele Chinese Geneeskunde en de orgaanklok: wakker worden tussen 01:00 en 03:00 uur kan wijzen op een overbelaste lever, terwijl wakker worden tussen 03:00 en 05:00 uur met de longen te maken heeft. “Die vaste tijdstippen zijn signalen van organen die uit balans zijn door hormonale invloeden,” aldus Birgit.

Supplementen als brug naar herstel 

Wanneer het lastig is om alleen met voeding en leefstijl de balans te herstellen, kunnen supplementen uitkomst bieden. Birgit noemt stoffen zoals co-enzym Q10 om de energie te verhogen zodat mensen de leefstijlveranderingen volhouden, of berberine en alfaliponzuur om oxidatieve stress door hoge insuline te verminderen. “Maar de basis blijft altijd het voedingspatroon,” benadrukt ze. “Supplementen zijn de ondersteuning, geen vervanging voor een gezonde levensstijl.”

The post Hoe stress en slaaptekort je bloedsuiker saboteren appeared first on Gezondheidsnieuws Radio.