- 36 minutes 3 secondsRaport na dziś - 20 maja 2026
Prezydent Rosji Putin powiedział w Pekinie, że stosunki rosyjsko-chińskie osiągnęły bezprecedensowo wysoki poziom, a przewodniczący ChRL Xi Jinping uznał, że oba kraje są na najwyższym poziomie pełnego strategicznego partnerstwa.
Niecały tydzień po wizycie prezydenta Trumpa Władimir Putin został przyjęty w Pekinie z pełnymi honorami; przywódcy podpisali ponad 20 umów handlowych i politycznych. Odnowiono plany budowy nowego gazociągu między Rosją a Chinami, choć jak dotąd nie ma szczegółów porozumienia.
Do czego oba państwa potrzebują siebie nawzajem? I czy wspólnie zamierzają przeciwstawić się potędze Stanów Zjednoczonych?
Gość: Michał Lubina
---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiak
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.com
Koszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
20 May 2026, 12:03 pm - 1 hour 12 minutesRaport o książkach – Po co nam dziś krytyka literacka?
Kim jest dziś krytyk literacki? Poławiaczem pereł? Drogowskazem? A może po prostu żarliwym czytelnikiem?
Po co nam dziś krytyka literacka, skoro każdy ma swoją rację, a czasy autorytetów objaśniających nam świat minęły bezpowrotnie? A może w krytyce literackiej nie chodzi wcale o racje, a jeszcze mniej o wydawanie jednoznacznych werdyktów, tylko o wielopłaszczyznową dyskusję, która zasila literaturę w nowe sensy i konteksty, pozwala książkom żyć długo i intensywnie, a także wzbogaca nasze codzienne rozumienie świata?
Jak myśleć, rozmawiać i pisać o książkach, by krytyka literacka nie była zakładniczką ani presji rynku, ani misji popularyzacji czytelnictwa? A w końcu – czy o książki warto się czasem pokłócić?
Odcinek „Raportu o książkach” poświęcony sensowi krytyki literackiej nieprzypadkowo pojawia się w tygodniu, w którym „Dziennik Literacki” świętuje swoje pierwsze urodziny.
Prowadzenie: Agata Kasprolewicz
Goście: Szymon Kloska, Anna Marchewka, Zofia Król
---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiak
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.com
Koszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
18 May 2026, 3:00 pm - 1 hour 57 minutesRaport o stanie świata - 16 maja 2026
Kwestia Tajwanu jest najważniejsza w stosunkach między Chinami a USA – powiedział prezydent Xi Jinping w trakcie szczytu z udziałem Donalda Trumpa w Pekinie. Amerykański prezydent zapowiada ograniczenie amerykańskiego deficytu w handlu z Chinami: Chiny mają kupować amerykańską ropę, samoloty, soję i wołowinę. Chinom zależy przede wszystkim na dostępie do amerykańskich czipów najnowszej generacji. Czy pekiński szczyt faktycznie przyniósł przełom w stosunkach chińsko-amerykańskich? Czy – jak sugeruje Trump – Chiny są gotowe wstrzymać dostawy sprzętu do Iranu? Kto wychodzi z tego spotkania wzmocniony politycznie?
Armenia po raz pierwszy w historii gościła liderów Unii Europejskiej. Co oznacza zwrot Erywania na Zachód i dlaczego to niedawne spotkanie w Erywaniu traktowane jest przez Rosję jako prowokacja?
Pięć krajów zrzeszonych w Europejskiej Unii Nadawców zbojkotowało finały festiwalu Eurowizji w Wiedniu w proteście przeciwko obecności Izraela. Protesty polityczne towarzyszą również obecności Izraela i Rosji na Biennale w Wenecji. Co daje bojkot imprez kulturalnych?
Pentagon ujawnia ponad 160 dokumentów dotyczących niezidentyfikowanych obiektów latających i niewyjaśnionych zjawisk powietrznych. Czy przybliża nas to do odpowiedzi na pytanie o istnienie życia pozaziemskiego?
Jak Finowie wychowują dzieci w kontakcie z naturą i jak budują miasta tak, by każdy obywatel mieszkał co najwyżej kilkaset metrów od terenów zielonych? I czy fińską praktykę uczenia dzieci w kontakcie z naturą można przenieść do Polski?
A także: kto oddaje i zabiera, czyli jak zdobyć i stracić nagrodę.
Rozkład jazdy:
(02:47) Michał Bogusz: Xi i Trump w Pekinie: Tajwan w centrum rozmów
(22:02) Wojciech Górecki: Armenia zwraca się na Zachód
(40:04) Makbet już dostępny
(40:40) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Komu (odebrać) nagrodę
(47:16) Podziękowania
(53:54) Marcin Żyła: Fińska szkoła życia w naturze
(1:10:00) Bartek Chaciński: Eurowizja i Biennale: bojkot polityczny imprez kulturalnych
(1:31:30) Tomasz Rożek: Amerykanie ujawniają dokumenty o UFO
(1:55:33) Do usłyszenia
---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiak
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.com
Koszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
16 May 2026, 7:00 am - 1 hour 22 minutesRaport o sztucznej inteligencji - Kto prowadzi w wyścigu AI?
🔵 Kto dziś prowadzi w wyścigu o sztuczną inteligencję? A może zwycięży nie ten, kto zbuduje najlepszy model, ale ten, kto zapewni prąd, wodę i infrastrukturę? I czy rewolucja, po miesiącach zachwytu i gigantycznych inwestycji, zaczyna właśnie łapać zadyszkę? Coraz częściej pojawiają się pytania o rosnące koszty, ograniczenia generatywnej AI i fizyczne granice dalszego rozwoju.
👨💼 W nowym odcinku „Raportu o sztucznej inteligencji” sprawdzamy, co naprawdę napędza rewolucję AI. Nie tylko algorytmy, modele językowe i wielkie firmy technologiczne, ale także centra danych, sieci energetyczne i polityka państw. Na końcu (a może i na początku) są jednak zwykli ludzie, którzy coraz częściej zabierają głos i pytają: kto ponosi koszty tej rewolucji?
🏭 W New Brunswick w stanie New Jersey niedawno doszło do wielkiego protestu przeciwko planom budowy centrum danych. Zamiast zapowiadanego parku, obok szkoły podstawowej, miała powstać infrastruktura dla prywatnego kapitału. Dlaczego dla wielu mieszkańców ta sprawa stała się symbolem starcia Dawida z Goliatem? Czy wielkie firmy technologiczne mogą dziś bez pytania zaglądać nam w okna i decydować o tym, co znajdzie się w bliskim sąsiedztwie?
🌍 O globalnym wyścigu AI w rozmowie z Samem Winter-Levym z Carnegie Endowment for International Peace. Czy przewaga w sztucznej inteligencji zależy dziś bardziej od modeli, czy od państwowej strategii, energii i zdolności budowania infrastruktury? I czy świat AI naprawdę ogranicza się tylko do Doliny Krzemowej czy Pekinu?
🧠 Czy generatywna AI oparta na coraz większym skalowaniu danych jest jedyną możliwą drogą rozwoju? A może branża złapała zadyszkę i trzeba szukać także alternatywy? Czy świat wytrzyma koszty budowy centrów danych i coraz większe nakłady na energię?
💻 W „Rubryce aktualnościowej” o sztucznej inteligencji, która coraz częściej przestaje być wyborem, a staje się przymusem. Największe firmy po cichu instalują na naszych telefonach i komputerach programy AI, o których nie mamy nawet pojęcia. Czy za chwilę nikt już nas nie będzie pytał o jakąkolwiek zgodę w cyfrowym świecie?
Goście odcinka:
🟢 Ben Dziobek – aktywista i mieszkaniec New Brunswick w stanie New Jersey, jeden z liderów protestu przeciwko planom budowy centrum danych
🟢 Sam Winter-Levy – badacz z Carnegie Endowment for International Peace, zajmujący się technologią i stosunkami międzynarodowymi
🟢 Maciej Rudziński – praktyk AI i specjalista od neurokognitywistyki
🟢 Wojciech Darłowski – przedstawiciel firmy Beyond.pl, operatora infrastruktury AI i superkomputera F.I.N. w Poznaniu
🟢 Mateusz Chrobok – ekspert ds. cyberbezpieczeństwa i AI, współautor „Rubryki aktualnościowej” Prowadzenie: Adrian Bąk
Realizacja: Andrzej Bogucki
Lektorzy: Dariusz Rosiak, Marcin Żyła
Partnerem tego odcinka jest Kulczyk Investments
Rozkład jazdy:
(02:03) Ben Dziobek: o protestach w sprawie centrum danych w New Jersey
(09:07) Zapowiedź reportażu o fabrykach AI w Poznaniu
(15:21) Sam Winter-Levy: kto wygrywa w wyścigu AI?
(44:10) Maciej Rudziński: czy AI złapała zadyszkę?
(1:15:36) Mateusz Chrobok: jak firmy potajemnie instalują nam AI?
(1:20:38) Zakończenie: zaproszenie na Podcast Roku - Inspiration Day!
---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiak
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.com
Koszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
14 May 2026, 3:00 pm - 32 minutes 32 secondsRaport na dziś - 13 maja 2026
Ukraińskie służby antykorupcyjne postawiły zarzuty sześciu osobom podejrzanym o pranie pieniędzy przy okazji budowy luksusowego osiedla pod Kijowem. Wśród oskarżonych są były szef sztabu prezydenta Zełenskiego Andrij Jermak i były wicepremier Ołeksij Czernyszow.
Władimir Putin powiedział, że „operacja wojskowa” w Ukrainie „może zbliżać się do końca”. Miało to miejsce podczas wyciszonych w tym roku obchodów Dnia Zwycięstwa w Moskwie. W paradzie nie pokazano — jak to ma miejsce tradycyjnie — ciężkiego sprzętu bojowego. Było również mniej gości niż zwykle i mniej dziennikarzy.
W dniach obchodów święta Ukraina i Rosja w zasadzie przestrzegały rozejmu ogłoszonego wcześniej przez prezydenta Trumpa. Na froncie utrzymuje się pat, wojska rosyjskie dokonują powolnych postępów w trakcie natarcia w obwodzie donieckim oraz atakują infrastrukturę energetyczną i przemysłową Ukrainy. Ukraińcy skutecznie atakują cele infrastruktury paliwowej, od początku maja dokonują również ataków dronowych na Moskwę.
Ostatniej nocy wprowadzono ograniczenia dotyczące lotów na kilku lotniskach w Rosji, w tym w Moskwie — na lotniskach Wnukowo i Domodiedowo.
Czy rzeczywiście zbliża się przełom dyplomatyczny w wojnie? Jak Rosja radzi sobie z coraz większą presją gospodarczą wywołaną przez wojnę? Czy Putin zdecyduje się na kolejny pobór w związku z brakami żołnierzy na froncie?
Gość: Wojciech Konończuk
---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiak
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.com
Koszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
13 May 2026, 11:21 am - 56 minutes 19 secondsWilliam Shakespeare - "Makbet"
Początek XVII wieku w Anglii. Katoliccy spiskowcy podkładają trzy tony prochu w piwnicach Westminsteru w przeddzień inauguracji Parlamentu. Chcą zabić nowego króla Jakuba i powrotu starej wiary w Anglii. Plan zostaje udaremniony, spiskowcy powieszeni, przez wiele miesięcy tą sprawą żyje Londyn. Jakub I od dawna ma obsesję na punkcie walki z czarownicami, satanizmem, magią, wywoływaniem duchów. Pisze nawet na ten temat rozprawę pt. „Demonologia”. William Shakespeare ze swoją trupą przechodzi pod mecenat króla i pisze sztukę, której celem propagandowym jest piętnowanie królobójstwa i czarów, a także popularyzacja mitu założycielskiego Stuartów, których przedstawiciel właśnie połączył Anglię i Szkocję w unii personalnej. Jednak „Makbet” to nie jest historyczny ani polityczny komentarz do współczesności. Ta sztuka to jeden z najbardziej skomplikowanych psychologicznie dramatów Shakespeare’a: opowieść o zbrodni, ambicji i opętaniu dwojga małżonków zniewolonych obietnicą, która prowadzi ich do katastrofy. To studium zbrodni, w której centrum stoi dwoje kochających się ludzi, z których żadne nie jest jednoznacznie złe. To tragedia męża, który osuwa się w zbrodnię i żony, która go do niej popycha. Shakespeare zadaje pytania o naturę zła, o granice determinizmu i wolności wyboru. Ta filmowa realizacja „Makbeta” jest hołdem złożonym tekstowi dramatu. To on stanowi podstawę inscenizacji i determinuje jej formę. Widz uczestniczy w performatywnym czytaniu sztuki, aktorzy są przekazicielami myśli i poezji Szekspira, słowa – ich treść, rytm, brzmienie – tworzą fundament spektaklu. Oryginalna przestrzeń dźwiękowa buduje napięcie i nastrój, wyodrębnione ze scenicznej ciemności postaci przenoszą widza w świat Szekspirowskiego dramatu. Opis na podstawie wstępu i komentarza Anny Cetery-Włodarczyk w: William Shakespeare, „Makbet”, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2022. Przekład - Piotr Kamiński Redakcja naukowa przekładu – Profesor Anna Cetera-WłodarczykKrzysztof Stelmaszyk – Makbet Małgorzata Zajączkowska – Lady Makbet Andrzej Grabowski – StarzecMateusz Rusin – Posłaniec, Zjawa, Malcolm, Seyton, MacduffProducent - Dariusz RosiakReżyseria – Paweł ZiemilskiZdjęcia – Mateusz Wajda PSCMontaż – Filip DziubaMuzyka - José Manuel Albán JuárezOperatorzy kamer - Krzysztof Mieszkowski, Mateusz WajdaAsystenci kamery – Jakub Turek, Maksymilian Łobaczewski, Tobiasz RomaszkanOświetlacze – Dariusz Nidziński, Paweł PiernikDźwięk – Krzysztof SalawaUdźwiękowienie – Kris Wawrzak Korekcja barwna – Magdalena Nizel Grafika – Marta KacprzakWspółpraca na planie – Agata Chodyra, Zuzanna RosiakSprzęt zdjęciowy – MX35 Camera RentalDziękujemy marce Cocciné za wsparcie finansowe spektaklu.Właścicielem praw do obrazu i dźwięku w tej realizacji jest Dariusz Rosiak. Odtwarzanie publiczne bez zezwolenia zabronione. © Dariusz RosiakRozdziały:
(02:20) Scena 2: Takie podszepty sił nadprzyrodzonych…
(03:55) Scena 3: Glamisem jesteś i Cawdorem. Będziesz…
(09:30) Scena 4: Gdyby się mogło stać – i na tym koniec…
(16:04) Scena 5: Czy mnie wzrok myli, czy to nagi sztylet…
(19:30) Scena 6: Co ich upiło, to mnie pokrzepiło…
(26:10) Scena 7: Przez siedemdziesiąt lat, które pamiętam…
(28:14) Scena 8: Nie powiesz, że to ja! Kto z was to zrobił…
(31:50) Scena 9: Kciuk mnie swędzi, wniosek z tego…
(36:10) Scena 10: Odkąd Jego Królewska Mość wyruszył w pole…
(40:48) Scena 11: Jak tam królowa, gadaj…
(42:58) Scena 12: Seyton! A, jesteś. Czego, durniu mleczny…
(45:38) Scena 13: Ten las przed nami – tak! To Las Birnamski…
(46:40) Scena 14: Sztandary nasze wywiesić na murach…
(51:24) Scena 15: Nie mam jak uciec, do pala przykuty…
(54:35) Scena 16: Chwała ci, Królu, bo dziś jesteś królem…
13 May 2026, 8:00 am - 1 hour 4 minutesRaport o książkach – Piotr Kamiński o „Makbecie” Szekspira
Dziś w Raporcie o książkach niezwykła okazja, by porozmawiać o literaturze, teatrze, przekładzie, historii i współczesności. Przez wszystkie te tematy poprowadzi nas William Szekspir, do którego wracamy w szczególny sposób po sześciu latach. Pamiętają państwo naszą realizację „Henryka V” z 2020 roku? To był mroczny czas pandemii, dziś mamy słoneczną wiosnę, ale Szekspir jest dobry na każdy czas.
We wtorek, 12 maja, premiera naszej realizacji „Makbeta” w skróconej wersji opracowanej przez tłumacza Piotra Kamińskiego. Ten spektakl jest hołdem złożonym tekstowi dramatu. To on stanowi podstawę inscenizacji i determinuje jej formę. Aktorzy są przekazicielami myśli i poezji Szekspira, a słowa - ich treść, rytm i brzmienie - tworzą fundament spektaklu.
O tych słowach właśnie - choć nie tylko o nich - Dariusz Rosiak porozmawia dziś w Raporcie o książkach z autorem przekładu Piotrem Kamińskim, twórcą wielu nowych polskich wersji sztuk Szekspira.
Prowadzenie: Dariusz Rosiak
Gość: Piotr Kamiński
---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiak
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.com
Koszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
11 May 2026, 3:00 pm - 1 hour 10 minutesRaport - wydanie specjalne: Debata "Być tam. Europejska solidarność w działaniu"
7 maja na Uniwersytecie Warszawskim w gronie ekspertów i praktyków rozmawialiśmy o tym, jak państwa członkowskie Unii Europejskiej wspólnie reagują na kryzysy. Była to pierwsza z serii rozmów organizowanych pod hasłem "EU Solidarity Talks Kapuściński series" przez Dyrekcję Generalną Komisji Europejskiej ds. Pomocy Humanitarnej i Ochrony Ludności — instytucję, która koordynuje unijne działania, od międzynarodowych akcji strażackich podczas pożarów lasów po pomoc dla Ukrainy.
Podejście do wspólnego reagowania na kryzysy zmieniło się w ostatnich latach m.in. na skutek zagrożenia ze strony Rosji. Czym różni się pomoc humanitarna od ochrony ludności? Kto decyduje o uruchomieniu europejskiej pomocy? Czego od polskich organizacji pozarządowych uczą się partnerzy z zagranicy?
Zapraszamy do wysłuchania rozmowy, której partnerem był „Raport o stanie świata”.
Goście: :
Karolina Moycho - oficer reagowania kryzysowego, Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego, Komisji Europejskiej
Jacek Szczypiorski - ekspert Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności, uczestnik międzynarodowych misji ratowniczych, STRATPOINT
dr Jowanka Jakubek-Lalik - ekspertka w zakresie prawa i instytucji publicznych, Uniwersytet Warszawski
Zofia Kwolek - członkini Zarządu, Dyrektorka ds. Relacji Zewnętrznych, Fundacja Polskie Centrum Pomocy Międzynarodowej
Prowadzenie: Marcin Żyła
Realizacja: Kris Wawrzak
Debata została zrealizowana we współpracy z Działem Komisji Europejskiej ds. Pomocy Humanitarnej i Ochrony Ludności.
---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiak
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.com
Koszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
10 May 2026, 3:00 pm - 2 hours 7 minutesRaport o stanie świata - 9 maja 2026
Stany Zjednoczone zapowiedziały wycofanie żołnierzy z Niemiec. Pentagon potwierdził, że pięć tysięcy amerykańskich żołnierzy wyjedzie z tego kraju. Prezydent Trump dodał, że będzie to większa liczba, a amerykańscy żołnierze zostaną również wycofani z Włoch i Hiszpanii. Czy jest to reakcja na brak poparcia Niemiec i innych krajów europejskich dla wojny Ameryki z Iranem? Jakie skutki ta decyzja będzie miała dla NATO i jego zdolności obronnych wobec ewentualnego zagrożenia ze strony Rosji? Czy amerykańscy żołnierze z Niemiec przeniosą się do Polski i Litwy?
W Anglii, Szkocji i Walii odbywają się wybory lokalne. Czy potwierdzą one rosnącą popularność partii Reform UK i upadek obu głównych partii, zwłaszcza rządzącej Partii Pracy? Po niedawnym zamachu w Londynie szef tamtejszej policji ostrzega przed wzbierającą falą antysemityzmu.
Polscy archeolodzy pracujący w Sudanie dokonują znaczącego odkrycia potwierdzającego istnienie legendarnego króla Qaszqasza z Nubii, chrześcijańskiego przyczółka w Afryce. Jak prowadzić badania archeologiczne w kraju ogarniętym okrutną wojną?
Na Zachodnim Brzegu odbywają się wybory lokalne – pierwsze od 2022 roku. W Gazie wybory odbyły się tylko w jednym mieście. Czy to rzeczywisty plebiscyt popularności władz Autonomii, czy spektakl propagandowy mający zatwierdzić niepodważalną władzę Fatahu?
W Rumunii upada rząd Ilie Bolojana po tym, jak jeden z koalicjantów zagłosował przeciwko wotum zaufania dla gabinetu. Czy kraj czeka kolejny kryzys rządowy i jakie będzie on miał skutki nie tylko dla Rumunii, ale całej Europy?
A także: nowe dzieło Banksy’ego, czyli jak drobny detal zmienia znaczenie całości.
Rozkład jazdy:
(02:47) Marek Świerczyński: Mniej wojsk USA w Europie
(26:18) Jakub Krupa: Wybory lokalne i antysemickie ataki w Wielkiej Brytanii
(49:29) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Symbole i detale
(56:25) Podziękowania
(1:04:01) Anna Dudzińska: Polacy udowadniają istnienie króla Nubii
(1:27:11) Michał Wojnarowicz: Wybory w Palestynie
(1:43:10) Kamil Całus: Upadek rządu w Rumunii
(2:04:49) Do usłyszenia
---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiak
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.com
Koszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
9 May 2026, 7:00 am - 40 minutes 11 secondsRaport na dziś - 6 maja 2026
1 maja Zjednoczone Emiraty Arabskie opuściły OPEC, czyli Organizację Krajów Eksportujących Ropę Naftową. Emiraty są jednym z państw założycieli organizacji, czwartym producentem i trzecim eksporterem ropy w tej grupie. Jakie konsekwencje gospodarcze przyniesie ta decyzja dla krajów OPEC i dla całego świata? Dlaczego Emiraty zdecydowały się na ruch, który może poważnie wpłynąć na podaż i ceny ropy naftowej? I czy kalkulacje polityczne nie były w tej decyzji kluczowe: jak wpłynie ona na stosunki Abu Dhabi z Arabią Saudyjską, na ile jest wyrazem zbliżenia Emiratów z Waszyngtonem i Izraelem?
To wszystko dzieje się w kontekście wojny z Iranem, której Zjednoczone Emiraty Arabskie są jedną z ofiar. Stany Zjednoczone wstrzymały operację „Projekt Wolność”, która polegała na wojskowej pomocy statkom w żegludze przez cieśninę Ormuz. Prezydent Trump twierdzi, że celem tej decyzji jest skłonienie Iranu do ustępstw negocjacyjnych, Teheran odebrał decyzję Amerykanów jako swoje zwycięstwo. Czy Amerykanie dążą do wygaszenia konfliktu i jak miałoby to wygaszenie wyglądać?
Gość: Łukasz Fyderek
---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiak
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.com
Koszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
6 May 2026, 11:56 am - 1 hour 11 minutesRaport o książkach – John Williams „Butcher’s Crossing”
„Stoner”, „August” i „Butcher’s Crossing” – trzy wielkie powieści Johna Williamsa – każda pochodzi z innego gatunku literackiego, każda osadzona jest w innej czasoprzestrzeni, a jednak wszystkie szukają odpowiedzi na to samo pytanie: jak przebiega i na czym polega proces przemiany człowieka.
Wszystkie te trzy powieści na język polski przełożył Maciej Stroiński, który jest gościem tego odcinka „Raportu o książkach”.
Rozmawiamy o fenomenie Johna Williamsa, amerykańskiego pisarza, którego literackie dzieło zostało docenione dopiero po jego śmierci. Być może to jedna z największych tajemnic literatury – że niektóre książki olśniewają krytyków i czytelników od razu, inne muszą czekać na swój moment nawet kilka dekad.
Choć „Butcher’s Crossing” to pierwsza wielka powieść w dorobku Williamsa, na język polski została przełożona jako ostatnia. Osadzona w latach 70. XIX wieku, w czasie wielkiego wymierania bizonów, opowiada o losach młodego mężczyzny, który – wiedziony marzeniem o spotkaniu z żywiołem natury – porzuca studia na Harvardzie i wyrusza w Góry Skaliste na polowanie.
To opowieść o zabijaniu zwierząt i stawaniu się zwierzęciem. O utracie złudzeń i niewinności.
Williams w „Butcher’s Crossing” dekonstruuje mitologię Dzikiego Zachodu i przesuwa granice westernu. Rozprawia się też z tradycją romantyzmu, według której w naturze czekała na człowieka szlachetna, duchowa przemiana.
Gość: Maciej Stroiński
Prowadzenie: Agata Kasprolewicz
Książki: „Stoner”, „August” i „Butcher’s Crossing” Johna Williamsa / przekład: Maciej Stroiński / Wydawnictwo Filtry
---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiak
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.com
Koszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
4 May 2026, 3:00 pm - More Episodes? Get the App