W sobotę Stany Zjednoczone kończą 250 lat. 4 lipca 1776 r. w Filadelfii ogłoszono deklarację niepodległości trzynastu wówczas brytyjskich kolonii. Bunt przeciw królowi Jerzemu III i wygrana wkrótce wojna doprowadziły do powstania państwa, które na sztandarach wypisało słowa: „wolność” i „równość” – i które przez niemal sto lat budowało swoją potęgę na niewolnictwie. Mity pogranicza i raju dla imigrantów, dwie wojny światowe, które uczyniły z kraju mocarstwo – te opowieści przez dekady kształtowały wyidealizowany obraz USA, państwa odpowiedzialnego także za wiele wojen i zamachów stanu. Swoje urodziny Ameryka obchodzi głęboko podzielona, a jej prezydent traktuje jubileusz jako okazję do promocji głównie siebie. Czym dziś dla Amerykanów są słowa deklaracji niepodległości oraz idee, które przyświecały Ojcom Założycielom? Czy Stany Zjednoczone są właśnie w najtrudniejszym momencie swoich dziejów?

Czy Białoruś zaangażuje się bardziej w wojnę z Ukrainą? Na razie Łukaszenka ustępuje przed żądaniami Zełenskiego, jednak opozycja ostrzega przed militaryzacją kraju; Rosja zaś, borykająca się z niedoborami benzyny, pilnie potrzebuje białoruskich zasobów. Co zdecyduje Mińsk?

W Wenezueli trwa żałoba narodowa po trzęsieniu ziemi, w wyniku którego zginęły co najmniej dwa i pół tysiąca osób. Jak radzą sobie mieszkańcy? W jaki sposób klęska żywiołowa wpłynęła na politykę?

Aż 25 tysięcy przebywających nielegalnie w RPA cudzoziemców opuściło kraj w obawie przed konsekwencjami pozostania po terminie wyznaczonym przez kilka organizacji obywatelskich. Kto i co stoi za ruchem antyimigranckim?

Ważą się losy międzynarodowej kontroli nad Bośnią i Hercegowiną. Czego chce Waszyngton, a czego Moskwa, w tym najmniej stabilnym państwie Bałkanów Zachodnich?

Rozkład jazdy: 

(03:00) Marcin Fatalski: Urodziny USA

(33:31) Hanna Liubakova: Łukaszenka znów pomiędzy

(57:09) Podziękowania

(1:04:12) Marcin Pośpiech: Wenezuela po trzęsieniu ziemi

(1:19:23) Dobek Pater: RPA: marsze przeciw cudzoziemcom

(1:42:06) Aleksandra Wojtaszek: Amerykanie w Bośni: najpierw inwestycje, potem pokój

(2:03:48) Do usłyszenia

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

I znów lipiec, a zatem początek sezonu nieogórkowego w Raporcie o stanie świata. Zaczynamy z wysokiego C, zgodnie z recepturą Hitchcocka: od trzęsienia ziemi, potem będziemy stopniowo zwiększać napięcie.

A zatem na początek sezonu nieogórkowego – inkwizycja. Symbol zła, religijnej przemocy, zacofania wieków ciemnych i wzorzec zniewolenia, do którego odnoszą się kolejne pokolenia ludzi postoświeceniowego Zachodu. Tortury, lochy, palenie na stosie – z nimi kojarzymy inkwizycję, ale czym w istocie była ona w średniowiecznym świecie? Dlaczego i po co funkcjonowała? Kim byli inkwizytorzy i dlaczego niektórzy z nich do dziś czczeni są w Kościele jako święci?

Zapytam też mojego gościa o to, czy, oględnie mówiąc, nie najlepsza reputacja Świętej Inkwizycji jest uzasadniona, czy też może, potępiając wtrącanie ludzi do lochów, wkładanie im palców w imadła dla wymuszenia zeznań, podtapianie – tak, inkwizycja wprowadziła waterboarding do kanonu tortur, CIA tylko tę praktykę kontynuowała – albo ostatecznie palenie ich na stosie za odstępstwo od jedynej słusznej wiary, coś ważnego nam umyka?

Gość: Paweł Krupa

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Największa w historii pomiarów fala upałów przechodzi nad zachodnią i środkową częścią Europy. W dużej części Francji, w Niemczech i Luksemburgu temperatura była w ostatnich dniach nawet o 12 stopni wyższa od średniej z ostatnich trzech dekad. Choć naukowcy od lat ostrzegali, że ekstremalne zjawiska pogodowe staną się nową rzeczywistością, dopiero teraz państwa Europy orientują się, że ich infrastruktura jest na to zupełnie nieprzygotowana. Jak przeobrazi się nasz kontynent pod wpływem zmian klimatycznych? Czy zmieni się nasze życie? A nawet – nasza kultura?

W Gdańsku zakończyła się konferencja poświęcona odbudowie Ukrainy. Prezydent Zełenski nie przyjechał, ale podpisano umowy o łącznej wartości ponad 10 miliardów euro. Jaka będzie Ukraina po wojnie – i czy da się oddzielić biznes od polityki? 

Wchodzą w życie nowe, zaostrzone niemieckie przepisy dotyczące przyznawania świadczeń socjalnych dla osób bez pracy. Dotyczyć będą aż pięciu i pół miliona osób. Czy bez tej reformy Niemcom grozi zapaść?

W Czechach protesty przeciw zmianom w finansowaniu mediów publicznych oraz spór między rządem a prezydentem o budżet armii. Czy premier Babiš podąża tropami Viktora Orbána?

Po dwóch latach przerwy Islandia wznawia polowania na wieloryby. Skąd się wzięły największe ssaki świata? I co nasza fascynacja nimi mówi o samym człowieku?

A także: o grach planszowych, tych rozgrywanych nie tylko na planszach…

Rozkład jazdy: 

(02:21) Zofia Bieńkowska: Upały zabijają. I będą zabijać

(27:57) Piotr Skwieciński: Jaka będzie Ukraina po wojnie?

(46:07) Wakacje!

(48:20) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Gry planszowe

(55:07) Podziękowania

(1:02:11) Marcin Pośpiech: Zasiłki nie dla wszystkich

(1:17:30) Tomasz Maćkowiak: Czechy: wojna na górze

(1:38:25) Tomasz Kijewski: Skąd się wzięły wieloryby?

(1:54:48) Do usłyszenia

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

🤖 Czy naprawdę boimy się sztucznej inteligencji? A może bardziej boimy się przyszłości, której nie potrafimy przewidzieć i nad którą nie mamy wystarczającej kontroli?

🔵 W 19. odcinku „Raportu o SI” pytamy: bać się czy nie bać? A jeśli tak, to czego się bać, a czego nie bać? Przyglądamy się temu, jaki jest stan naszych emocji związanych z rozwojem nowej technologii AI. Dlaczego człowiek od zawsze próbował przewidywać przyszłość i dlaczego od czasów wyroczni w Delfach, przez oświecenie, Stanisława Lema, aż po dzisiejszych futurologów i szefów firm technologicznych ciągle wracamy do tego samego pytania: co będzie dalej?

🧐 W tym odcinku podcastu bierzemy pod lupę także - a może przede wszystkim - tych, którzy dziś najgłośniej opowiadają nam o przyszłości. Elon Musk, Sam Altman, Dario Amodei, Peter Thiel, Alex Karp i inni technologiczni baronowie. Jaką przyszłość chcą nam zaprojektować? Kim jest dla nich człowiek? I czy ich wizje są naprawdę neutralne?

💀 A może sztuczna inteligencja wyrasta z bardzo starego ludzkiego pragnienia: żeby przekroczyć ograniczenia ciała oraz przedłużyć życie i pamięć o człowieku? Holly Herndon, jedna z najważniejszych artystek pracujących na styku muzyki i AI, opowiada o swoim cyfrowym modelu głosu Holly+ i o tym, czy głos może istnieć dłużej niż ciało, które go stworzyło.

👥 Będzie również o cyfrowych sobowtórach, politycznych awatarach i syntetycznych ludziach. Od Korei Południowej, przez Pakistan i Indonezję, po Albanię i wirtualną minister Diellę. Czy rozwój AI naprawdę dotyczy tylko wygody, biznesu i polityki, czy także naszego lęku przed śmiercią i potrzeby pozostawienia po sobie czegoś więcej niż wspomnienia?

📲A także: co możemy zrobić, żeby wyłączyć śledzenie czy zbieranie danych wrażliwych na naszych komputerach i telefonach. Czy da się ukryć swoją tożsamość przed czatbotem jednocześnie z niego nie rezygnując?

Goście:

🟢 Frederik Pferdt, były główny promotor innowacji w Google, autor książki "Jak nie bać się przyszłości?"

🟢 Krzysztof Kornas, specjalista w zakresie komunikacji naukowo-technicznej, startup "High Culture" oraz miesięcznik "Znak"

🟢 Holly Herndon, artystka, kompozytorka i twórczyni projektu Holly+

🟢 Michał Owerczuk, reżyser i twórca AI

🟢 Mateusz Chrobok, ekspert ds. cyberbezpieczeństwa i sztucznej inteligencji, współtwórca "Rubryki aktualnościowej"

Lektorzy:

Dariusz Rosiak

Ola Żaczek

Partnerem tego odcinka jest Kulczyk Investments

Rozkład jazdy: 

(01:59) Stanisław Lem o przyszłości

(04:17) Frederik Pferdt: Jak myśleć o przyszłości?

(27:31) Holly Herndon: O uwiecznianiu głosu i tożsamości w świecie AI

(36:16) Krzysztof Kornas: O ideologii prezesów wielkich firm technologicznych

(1:13:22) Mateusz Chrobok: Bać się czy nie bać AI?

(1:35:56) Zakończenie: dziękuję za pierwszy sezon Raportu o SI!

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Brytyjski premier Keir Starmer ogłosił swoją dymisję. Po dwóch latach od wyraźnego zwycięstwa Partii Pracy w wyborach popularność szefa rządu dramatycznie spadła. Na skandale, słaby wynik labourzystów w wyborach lokalnych w maju czy niedawną rezygnację ministra obrony nałożyły się m.in. skutki wojny na Bliskim Wschodzie. Jeszcze w piątek premier utrzymywał, że nie zrezygnuje, jednak w weekend przyjął do wiadomości, że utracił poparcie współpracowników i wielu członków swojego gabinetu. Starmer pozostanie na stanowisku do wyboru nowego przywódcy Partii Pracy. Kolejnym brytyjskim premierem - już siódmym w ciągu dekady - zostanie prawdopodobnie Andy Burnham, były burmistrz Manchesteru. Dymisja Starmera zbiegła się w czasie z dziesiątą rocznicą referendum, w którym Brytyjczycy zdecydowali o wyjściu z Unii Europejskiej - nastrój w kraju jest więc morowy, bo brexit nie przyniósł obiecywanych korzyści, a kłopoty kolejnych premierów to sygnał kryzysu w rządzeniu, jakiego Zjednoczone Królestwo nie zaznało od dekad.

Co zmieni wymiana premiera? Czemu następca Keira Starmera miałby mieć łatwiej? A także dlaczego brytyjski system polityczny, dotąd uznawany za jeden z najbardziej stabilnych, znalazł się w takich tarapatach?

Gość: Jakub Krupa

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Świat za sto lat. Katastrofa klimatyczna wywróciła życie na naszej planecie do góry nogami. Nadzieję na ocalenie daje charyzmatyczny prezydent Australii, którym po raz pierwszy w historii zostaje Aborygen. Nazywa się Warren Finch.

Wybranką jego serca jest dziewczyna z bagien, najnędzniejszego zakątka kraju, która mieszka na zardzewiałej łodzi w towarzystwie czarnych łabędzi. Nazywa się Oblivia. Po niewypowiedzianej krzywdzie, której doznała jako dziecko, przestała mówić.

To zarys fabuły hipnotyzującej powieści Alexis Wright „Księga łabędzi”, która jest gościem tego odcinka Raportu o książkach.

Alexis Wright pochodzi z ludu Waanyi i została pisarką dzięki swojej babci, która nauczyła ją patrzeć na świat przez aborygeńskie okulary. A także dzięki starszyźnie, która nauczyła ją cierpliwości i umiejętności słuchania innych.

W rozmowie Alexis Wright opowiada o życiu kobiet, które ją ukształtowały - o swojej prababci, która została wykradziona rodzicom przez białego mężczyznę, o babci, która nie czytała książek, za to czytała gwiazdy, i o matce, która wychowywała się w czasach asymilacji i nie dowierzała, kiedy jej córka zaczęła aktywnie walczyć o prawa Aborygenów.

Z Alexis Wright rozmawiamy o jej pisaniu, o tym, jak zaczytując się w literaturze światowej, szukała swojego literackiego głosu, tak mocno osadzonego w tradycji rdzennych mieszkańców Australii.

Ta rozmowa odbyła się w maju, kiedy w Australii kończyła się jesień. W dniu, kiedy mogą państwo wysłuchać tego odcinka, w Polsce rozpoczynają się wakacje, a w Melbourne jest środek zimy.

Zapraszamy na spotkanie z jedną z najbardziej fascynujących pisarek naszych czasów – Alexis Wright.

Prowadzenie: Agata Kasprolewicz

Gość: Alexis Wright

Książka: „Księga łabędzi”, Alexis Wright, przekład: Aga Zano, wydawnictwo ArtRage

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Stany Zjednoczone i Iran podpisały porozumienie w sprawie zakończenia działań wojennych na wszystkich frontach, w tym w Libanie. Cieśnina Ormuz ma zostać otwarta dla żeglugi, powstanie fundusz odbudowy dla Iranu, który wyrzeka się dążeń do wyprodukowania bomby atomowej. 14-punktowy tekst porozumienia budzi wiele wątpliwości i pytań. W Izraelu otoczenie premiera Netanjahu mówi o zdradzie Ameryki, w samych Stanach Zjednoczonych krytycy porozumienia mówią o klęsce prezydenta Trumpa, który jeszcze kilka tygodni wcześniej zapowiadał fundamentalne zmiany na mapie Bliskiego Wschodu. Czym w istocie jest memorandum podpisane przez prezydentów obu krajów? Czy stwarza ono warunki do trwałego zakończenia konfliktu? I kto wychodzi wzmocniony po ponad trzymiesięcznej wojnie?

Po wycofaniu sprzeciwu Węgier Unia Europejska otworzyła pierwszy rozdział negocjacji o członkostwie w Unii dla Ukrainy i Mołdawii. Czy Ukraina ma realne szanse stać się członkiem Unii, jeśli tak, to kiedy? I po co Ukrainie potrzebne jest członkostwo w Unii?

Na mundialu coraz ciekawsze mecze piłkarskie i coraz więcej pytań o organizację imprezy. Czy turniej w USA, Kanadzie i Meksyku wyznacza nowe kierunki dla rozwoju piłki nożnej jako globalnego biznesu kierowanego przez FIFA – najbogatszą organizację sportową na świecie?

Upadł program budowy europejskiego myśliwca nowej generacji. Francja i Niemcy nie były w stanie pogodzić sprzecznych interesów strategicznych i komercyjnych. Czy to sygnał, że wspólne obronne projekty Europy, które miały ją uniezależnić od Ameryki, pozostają mrzonką?

Amerykański rząd nakazał firmie Anthropic ograniczyć dostęp do najnowszych modeli firmy – Fable i Mythos – dla osób niebędących obywatelami USA. Czy Stany Zjednoczone budują właśnie nowy globalny porządek, w którym dostęp do kluczowych technologii będzie ograniczany decyzją administracji?

A także: śmierć Davida Hockneya, czyli jak namalować pamięć?

Rozkład jazdy: 

(02:55) Łukasz Fyderek: Trwały pokój czy tylko rozejm w wojnie na Bliskim Wschodzie

(32:44) Wojciech Konończuk: Ukraina w drodze do UE

(59:42) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Mnemotechnikalia

(1:06:43) Podziękowania

(1:13:36) Michał Banasiak: Czy ten mundial będzie historyczny?

(1:31:57) Marek Świerczyński: Koniec programu budowy europejskiego myśliwca

(1:54:39) Sylwia Czubkowska, Paula Skrzypecka, Adrian Bąk: Władze USA kontra Anthropic

(2:20:43) Do usłyszenia

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Od ponad tygodnia obowiązuje Pakt migracyjny, czyli zestaw dziesięciu aktów legislacyjnych, który ma regulować niektóre ważne przepisy polityki migracyjnej i azylowej w Europie. Głównym założeniem paktu jest stworzenie warunków do wstrzymywania migrantów poza granicami Unii Europejskiej albo na jej granicach. Przewidziano szybsze procedury deportacyjne oraz mechanizm odsyłania migrantów do krajów trzecich, gdzie miałyby być rozpatrywane ich wnioski o azyl. Największe kontrowersje budzi tzw. mechanizm solidarnościowy zawierający przepis o relokacji migrantów na poziomie 30 tys. osób rocznie. Jak twierdzi Komisja Europejska, ma to zachęcić państwa UE do większej solidarności z krajami najbardziej narażonymi na napływ migrantów. Czy przepisy Paktu rzeczywiście mogą doprowadzić do ograniczenia migracji do Unii Europejskiej? I dlaczego Pakt migracyjny krytykowany jest zarówno przez partie prawicowe, jak i lewicowe?

Gość: Jolanta Szymańska

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

A co jeśli Neandertalczycy byli lepsi od Homo sapiens?

Bo z natury byli bardziej łagodni i melancholijni, pozbawieni genu rywalizacji, przemocy i ciągłego głodu postępu, który ostatecznie zaprowadził ludzkość na skraj katastrofy?

Co jeśli nasza idea postępu oparta jest na fałszywej wierze, że to, co nadejdzie, będzie lepsze od tego, co było?

To zaledwie garstka pytań – bo jest ich znacznie więcej – z którymi mierzy się bohaterka nowej powieści Rachel Kushner „Jezioro stworzenia”.

Sadie Smith – tak się przedstawia, choć nie jest to jej prawdziwe imię – jest skompromitowaną byłą agentką FBI, która przyjeżdża na francuską prowincję, by rozpracować pewną ekoanarchistyczną komunę walczącą z dużym przemysłem rolniczym.

Mentorem tej komuny jest pewien filozof, który w swoich mailach – przechwytywanych przez agentkę-prowokatora – snuje zarówno przewrotne, jak i fascynujące teorie o historii i przyszłości naszego gatunku. Mieszka w jaskini i w jej ciemnościach słyszy głosy ludzi, którzy żyli przed nami.

Postęp, nowe technologie, kapitalizm doprowadziły nas do sytuacji, w której jesteśmy pasażerami samochodu pędzącego prosto w przepaść. Nawet jeśli uda się z niego wyskoczyć – to gdzie wylądujemy?

Prowadzenie: Agata Kasprolewicz

Gość: Rachel Kushner

Lektorka: Magda Mikołajczuk z Polskiego Radia

Książka: „Jezioro stworzenia” – Rachel Kushner, przekład: Marek Fedyszak, Wydawnictwo Noir sur Blanc

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

W Belfaście przez dwie noce trwały gwałtowne zamieszki po tym, jak w sieci pojawiło się nagranie ataku Sudańczyka na białego mężczyznę. Sprawca był osobą wnioskującą o azyl w Zjednoczonym Królestwie. Setki głównie młodych mężczyzn wyległy na ulice Belfastu, palono domy imigrantów i samochody. Policja dokonała wielu aresztowań i użyła również plastikowych kul. Dlaczego ta brutalna próba zabójstwa wywołała tak wielką falę przemocy wobec imigrantów? Jak wygląda ich sytuacja w Irlandii Północnej, kraju, w którym ponad 96 procent mieszkańców to biali?

Partia premiera Nikola Paszyniana wygrała wybory powszechne w Armenii, choć nie zdobyła bezwzględnej większości. Jak będzie wyglądała polityka kraju, który od kilku lat konsekwentnie próbuje uregulować stosunki z odwiecznymi wrogami – Turcją i Azerbejdżanem – oraz dystansuje się od Moskwy?

W Meksyku zaczął się mundial piłkarski. Czym dla kraju, w którym trwa regularna wojna z kartelami narkotykowymi i który znajduje się pod ciągłą presją ze strony Stanów Zjednoczonych, jest ta globalna impreza sportowa?

W Albanii trwają protesty antyrządowe przeciwko budowie luksusowego kompleksu hotelowo-turystycznego finansowanego przez rodzinę Donalda Trumpa. Czy „flamingowa rewolucja” zmiecie rząd, czy raczej flamingi i pelikany żyjące na dziewiczym terenie zagrożonym zabudową?

Mówią o nim: manipulator, zakompleksiony, małostkowy narcyz, sowietoliberał, liberalny populista. A także: bohater narodowy, przenikliwy, zdeterminowany polityk, odważny człowiek. Te opinie o Wołodymyrze Zełenskim zebrał i zestawił autor nowej książki o prezydencie Ukrainy. Opowie w programie o tym, co wynika z tego zestawienia.

A także: dyplomacja amerykańska na szczytach.

Rozkład jazdy: 

(02:42) Aleksandra Łojek: W Belfaście protesty przeciwko imigrantom

(29:58) Wojciech Górecki: Paszynian kieruje Armenię na Zachód

(53:54) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Kushkoff czyli dyplomacja dyletantów

(1:00:25) Podziękowania

(1:07:11) Marcin Żyła: Czym jest mundial 2026 dla Meksyku?

(1:20:24) Małgorzata Rejmer: Rewolucja flamingów w Albanii

(1:38:18) Zbigniew Parafianowicz: Kłopot z Zełenskim

(2:09:26) Do usłyszenia

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

🇵🇱 Czy Polska ma jeszcze szansę odegrać ważną rolę w rewolucji sztucznej inteligencji? A może ten wyścig został już rozstrzygnięty przez Stany Zjednoczone i Chiny? Czy naprawdę potrzebujemy własnych superkomputerów, fabryk AI i wielkich centrów danych, czy może nasza największa siła tkwi w czymś innym?

🔵 W 18. odcinku „Raportu o SI” sprawdzamy, gdzie dziś znajduje się Polska (i Europa) w świecie sztucznej inteligencji. Czy jako kraj mamy jasną wizję rozwoju nowych technologii i czy jako Polacy potrafimy z niej umiejętnie korzystać? Jak wyglądamy na tle innych państw w Europie?

🏭 Odwiedzamy jedną z dwóch polskich Fabryk AI, powstającą przy Poznańskim Centrum Superkomputerowo-Sieciowym. Polska inwestuje w infrastrukturę i superkomputery, ale kto i do czego będzie z niej korzystał? I czy sama moc obliczeniowa wystarczy, by dogonić światowych liderów? Czy warto ich w ogóle gonić?

🦅 Przyglądamy się również polskim projektom i sukcesom. Od Wojciecha Zaremby i Jakuba Pachockiego z OpenAI, przez twórców ElevenLabs, po rozwijany przez społeczność SpeakLeash model Bielik.AI. Czym różnią się polskie modele od globalnych gigantów i po co właściwie powstają?

🧑‍💼👫 Będzie też o naszych polskich wadach i zaletach. Dlaczego z jednej strony potrafimy stworzyć takie rozwiązania jak BLIK czy paczkomaty, a z drugiej przodujemy w statystykach narodów ostrożnych, niechętnych ryzyku i rzadko myślących o przyszłości?

📰 W „Rubryce aktualnościowej” zaglądamy do Brukseli. Unia Europejska próbuje złagodzić część wymogów związanych z AI Act, by zachęcić firmy do inwestowania w rozwój sztucznej inteligencji. A to nie koniec zmian. Czemu one służą i czy Europa szuka nowej równowagi między innowacjami a regulacjami?

Goście:

🟢 dr Dominik Batorski, socjolog i ekspert w dziedzinie data science

🟢 Tomasz Czajka, programista i były pracownik SpaceX

🟢 Maciej Krystian Szymański, współtwórca projektu Bielik.AI, społeczność SpeakLeash

🟢 Damian Niemir, Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe

🟢 Wojciech Darłowski, menedżer, Beyond.pl

🟢 Mateusz Chrobok, ekspert ds. cyberbezpieczeństwa i AI, współautor „Rubryki aktualnościowej”

Partnerem tego odcinka jest Kulczyk Investments

Rozkład jazdy: 

(01:52) Z wizytą w fabryce AI w Poznaniu

(14:18) Kto korzysta z fabryk AI w Polsce i w Europie

(17:34) Dominik Batorski: O miejscu Polski i Europy w wyścigu AI

(57:25) Tomasz Czajka: O szansach i potencjale Polski

(1:03:28) Maciej Krystian Szymański: O Bieliku.AI

(1:20:39) Mateusz Chrobok: O zmianach w bezpieczeństwie danych w Europie

(1:26:41) Do usłyszenia

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]