An independent journalist engages in conversations with commentators, researchers, and experts, primarily focusing on topics such as politics, war, and religion. Occasionally, he shares insights about his own experiences, love, and society. More on: https://mrattkthu.com
အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးတို့ ပူးပေါင်းပြီး တိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့ အီရန်စစ်ပွဲ တလကျော်ခဲ့ပါပြီ။ ပါကစ္စတန်က ကြားဝင်ဖြန်ဖြေဖို့ စီစဉ်နေတာတွေ ရှိပေမဲ့ ခုထိ နှစ်ဖက်စလုံးက အလျှော့ပေးမဲ့ အရိပ်အယောင် မတွေ့ရသေးပါဘူး။ တလအတွင်း ဘာတွေ အပြောင်းအလဲဖြစ်ခဲ့သလဲ၊ ငြိမ်းချမ်းရေးဘယ်အခြေအနေရှိမလဲ ကြည့်ရအောင်ပါ။
ကိုမြတ်သူဦးဆောင်တဲ့ ယောကာကွယ်ရေးတပ် YDF အနေနဲ့ ခု ကျဆုံးသွားတဲ့ ကိုကောင်ကောင်းတို့ရဲ့ ‘မြေပြင်စစ်ဒေသရုံး’ ကို လက်မခံသလို ‘YDF ခွဲထွက်’ ဆိုတာလည်း မရှိဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ ကိုကောင်းကောင်းတို့အဖွဲ့ဟာ ‘ထောင်ဖောက်ပြေးသွားသူ ရာဇဝတ်သားတွေ’ ပဲ ဖြစ်တယ်လို့ ကိုမြတ်သူတို့က သုံးနှုန်းပါတယ်။ ကိုမြတ်သူနဲ့ ကိုကောင်းကောင်းတို့ကြားမှာ မကြေလည်မှုတွေ ရှိနေခဲ့တာ ကြာပါပြီ။ ပြီးခဲ့တဲ့ မတ်လ ၂၂ ကတော့ နှစ်ဖွဲ့ကြား ပစ်ခတ်တဲ့အထိ ဖြစ်ခဲ့ပြီးတော့ ကိုကောင်းကောင်းနဲ့ ကိုစိုင်းဇော်ဝင်းတို့ ကျဆုံးခဲ့တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
အမေရိကန်မှာ ဒီစစ်ပွဲကနေ ထွက်ခွာဖို့ ရှင်းလင်းတဲ့ မဟာဗျူဟာ မရှိသလို၊ အီရန်မှာလည်း အခြေအနေကို ပြန်လျှော့ချဖို့ ထွက်ပေါက် မရှိသေးပါဘူး။ အမေရိကန် အစ္စရေးနဲ့ အီရန်စစ်ပွဲ နောက်ဆုံးအခြေအနေတွေကို လေ့လာကြည့်ရအောင်ပါ။
ရုပ်သံတခုမှာတော့ သေဆုံးနေပြီးသား အလောင်းတွေလို့ ယူဆရသူတွေကို ပုံလျက်ထပ်ထားတဲ့ အလောင်းပုံ ၂ ခုကို မြင်တွေ့ရပါတယ်။ ဒီအလောင်းပုံတွေနဲ့ မလှမ်းမကမ်းမှာ အရပ်ဝတ်တွေနဲ့ ကျင်းတူးနေတာတွေကိုလည်း မြင်ရပါတယ်။ ဒီကျင်းတူးနေတဲ့ မြေနေရာရဲ့ ရှေ့မှာ ကျောင်းကုန်းသင်္ချိုင်းရှိတယ်လို့ ဒေသခံတဦးက ပြောပြပါတယ်။
တစစီဖြစ်နေတာတွေကို ကျနော်တို့ စုစည်းကြည့်လိုက်ရင် ခုလောလောဆယ် စစ်ပွဲဒဏ်ခံနေရတာက အီရန်အစ္စရေးပဲ မဟုတ်တော့ဘဲ စုစုပေါင်း နိုင်ငံ ၉ နိုင်ငံထိ ရှိနေပြီဖြစ်ပါတယ်။ ၅ ရက်မြောက်နေ့ကို ရောက်လာပြီဖြစ်တဲ့ အမေရိကန်၊ အစ္စရေးနဲ့ အီရန်စစ်ပွဲ နောက်ဆုံးရ အခြေအနေတွေကို ပြောပြသွားပါမယ်။
အီရန်ခေါင်းဆောင် အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ ဘယ်လို သတ်ဖြတ်ခံရတာလဲ၊ ပြီးတော့ သေဆုံးသွားတဲ့အကြောင်း အီရန်အစိုးရက တရားဝင် ကြေညာပြီးတဲ့နောက်ပိုင်းမှာ သူ့နေရာကို ဘယ်သူ ဆက်ခံမလဲဆိုတဲ့ မေးခွန်းရှိလာပါတယ်။
အီရန်အနှိုင်းမဲ့ခေါင်းဆောင် အယာတိုလာ အလီခါမေနီကို သေဆုံးလျက်တွေ့ရတယ်လို့ သတင်းတွေထွက်ပေါ်နေပါတယ်။ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ကလည်း သူ့ဆိုရှယ်မီဒီယာကနေ ရေးထားတာ တွေ့ရပါတယ်။ အီရန်အစိုးရကတော့ ခုထိ တရားဝင်အတည်ပြုထားတာ မတွေ့ရပါဘူး။ ခုဖြစ်နေတာတွေနဲ့ပတ်သက်လို့ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ညပိုင်းထိ သိရသမျှကို ကျနော်ပြောသွားပ့ါမယ်။ ဒါပေမဲ့ သတင်းက တောက်လျှောက်ဖြစ်နေတာမို့လို့ အချိနနဲ့အမျှပြောင်းလဲနေပါတယ်။
'အယ်မန်းချို' ဆိုတာ မက္ကဆီကိုနဲ့ အမေရိကန်မူးယစ်တိုက်ဖျက်ရေးအဖွဲ့တွေကို ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ လှည့်စားရှောင်တိမ်းခဲ့ပြီး ဒေါ်လာဘီလီယံချီတန်တဲ့ ရာဇဝတ်အင်ပါယာကြီးကို တည်ထောင်ခဲ့သူတယောက်ပါ။ အမေရိကန်အပါအဝင် လက်တင်အမေရိကတခုလုံးက မူးယစ်ဆေးနဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေဟာ သူ့လက်ချက်နဲ့လွတ်တဲ့မရှိပါဘူး။ ခု မက္ကဆီကို အစိုးရကို သူ့ကို ဖမ်းဆီးနိုင်လိုက်ပြီဖြစ်ပါတယ်။ 'အယ်မန်းချို' ဆိုတာ ဘယ်သူလဲ၊ မက္ကဆီ တနိုင်ငံလုံး မီးဟုန်းဟုန်းတောက်စေတဲ့ ဖမ်းဆီးမှုက ဘာကြောင့် ဖြစ်လာရတာလဲ၊ သူ့ကို ဘယ်လိုဖမ်းဆီးခဲ့တာလဲ ပြီးတော့ ဒီဖြစ်ရပ်မှာ အမေရိကန်က ဘယ်လိုအခန်းကဏ္ဍက ပါဝင်ခဲ့သလဲဆိုတာ လေ့လာကြည့်ရအောင်ပါ။
လက်တင် အမေရိကနိုင်ငံတွေမှာ တရုတ်က ဘယ်လိုသြဇာလွှမ်းမိုးလာခဲ့သလဲ၊ ဒီအပေါ်မှာ အမေရိကန်က ဘယ်လိုတုံ့ပြန်ဖို့ ကြိုးစားလာခဲ့သလဲဆိုတာနဲ့ အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေက ဒီလိုနိုင်ငံငယ်တွေအပေါ် ဘယ်လိုအမြတ်ထုတ်ခဲ့သလဲ ဆိုတာတွေကို လေ့လာကြည့်သင့်တယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ ဒီအကြောင်းကို အခန်းဆက် ဆောင်းပါးအနေနဲ့ တင်ဆက်သွားပါ့မယ်။ ပထမဆုံး အပိုင်းအနေနဲ့ လက်တင်အမေရိကဆိုတာဘာလဲ၊ သူ့ပထဝီအနေအထားနဲ့ သမိုင်းကြောင်းကို အရင်ဆုံးလေ့လာကြည့်ရအောင်ပါ။
ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး အရှုပ်တော်ပုံ ဘာဆက်ဖြစ်မှာလဲ
အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးက အတွင်းဝန်နဲ့ သူ့အမျိုးသားတို့ရဲ့ နဲပတ်သက်လို့ တိုင်ကြားထားတဲ့အပေါ် စုံစမ်းရေးအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ချက်နဲ့ပတ်သက်လို့ တိုင်ကြားထားသူတွေက လက်မခံကြပါဘူး။ ဒီအကြောင်းအသေးစိတ်ကို တိုင်ကြားထားသူတွေကို မေးမြန်းထားပါတယ်။
တချိန်က ပြည်ပြေးကနေ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာသူ၊ ရှိတ်ဟာဆီနာ မိသားစုတို့နဲ့အတူ သူ့မိသားစုရဲ့ သမိုင်းကြောင်းတို့အပါအဝင် ဝန်ကြီးချုပ်သစ် တာရစ် ရာမန်အကြောင်းကို လေ့လာကြည့်ရအောင်ပါ။