De hypotheekrentes stijgen opeens snel en de discussie over het afschaffen van de aftrek is weer opgelaaid in Den Haag. Hoe nu verder met deze maatregel waar de woningbezitters van belastingvoordeel genieten, terwijl je je ook af kunt vragen of je het bevorderen van een eigen huis niet op een andere manier kunt stimuleren. Econoom dr. Matthijs Korevaar, verbonden aan de Erasmus Universiteit is gespecialiseerd in onze woningbouw en zegt al langer dat de politiek hardere keuzes moet maken om het woningtekort en de ongelijkheid op de woningmarkt op te lossen. Welke keuzes moeten de betreffende ministers volgens Korevaar nemen om alle Nederlanders een kans te geven op een goede woonplek? 

Wat wilde Trump bereiken met zijn bezoek aan China en is dat gelukt? Dr. Rogier Creemers (Universiteit Leiden) onderzoekt Chinees digitaal technologiebeleid en de rol van China in wereldwijde digitale machtspolitiek. Volgens Creemers laat de recente ontmoeting tussen Trump en Xi vooral zien hoe verschillend beide landen naar hun relatie kijken: waar de VS focust op het binnenslepen van dealtjes, kijkt China vooral naar beleid op de lange termijn. Alhoewel Trump veel te zeggen had over de 200 Boeings die China van Amerika zou kopen, bleven afspraken rondom grote problemen zoals Iran, Taiwan en AI uit. Intussen kabbelt de technologische strijd rondom chips, AI en zelfredzaamheid voort: waar China minder afhankelijk wil worden van Amerikaanse tech- en chipbedrijven probeert de VS juist te voorkomen dat China toegang krijgt geavanceerde technologie. Dit noemt Creemers de “koude vrede” tussen China en de VS: een tijdelijke stabiliteit met onderhuids veel spanningen. 

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Simon Ceulemans (JA21) over de rellen in Loosdrecht. Over de top tussen Trump en Xi legt dr. Rogier Creemers uit wat de oogst was voor de Amerikaanse president. De jonge dr. Charlotte Rulkens heeft onderzoek gedaan naar hoe we wetenschappelijk kunnen optimaliseren of een kunstwerk aan een grootmeester kan worden toegeschreven. En econoom dr. Matthijs Korevaar legt uit hoe we wel iets aan die hypotheekrenteaftrek kunnen doen, een maatregel die voor veel mensen in 2031 afloopt. 

Dit is de nazit waarin prof. dr. Paul Frissen, emeritus hoogleraar bestuurskunde, filosofe dr. Eveline de Groot en hersenwetenschapper prof. dr. Erno Hermans het gesprek aangaan over de kloof tussen elite en het volk. Deze kloof wordt steeds vaker zichtbaar, zoals nu bij de protesten (van een kleine groep relschoppers) tegen een AZC in bijvoorbeeld Loosdrecht. Is het van alle tijden dat het volk boos is op de elite? Welke groep is dat? Hoe moeten bestuurders hierop reageren? Jort Kelder bespreekt met zijn gasten het verleden zoals de opkomst van het liberalisme en recenter, het functioneren van een populistische minister als Marjolein Faber. 

Afgelopen week legde Kamerlid Martin Bosma (PVV) deze kloof ook uit in het debat: https://x.com/Martinbosma_pvv/status/2054819217774383581 

Wat doet acute en chronische stress met onze hersenen? En waarom is de één stressgevoeliger dan de ander? Jort vraagt het aan prof. dr. Erno Hermans, hoogleraar Cognitieve Affectieve Neurowetenschappen en hoofdonderzoeker van het Cognitive Affective Neuroscience Lab. Hermans is gespecialiseerd in het effect van stress op de hersenen; hij volgt de komende jaren duizend werknemers om dit te onderzoeken. In de week dat de eindexamens van start zijn gegaan, een Jortcast over stress. Hoe erg is langdurige stress? En waarom lijkt het alsof er meer stress is dan ooit, terwijl het leven in veel opzichten een stuk gemakkelijker is dan vroeger? En wat kun je zelf doen om je hersenen tot rust te brengen?

Onze staat moraliseert, is bemoeizuchtig en stapelt beleid op beleid, het gevolg van een technocratische elite die is doorgeschoten in het maakbaarheidsideaal. Tegelijkertijd bedreigen rechtse populisten én linkse activisten de democratie. Beiden eisen onmiddellijkheid: de wil van het volk moet leidend en doorslaggevend zijn, of de rechter moet ingrijpen in slepende, politiek gevoelige dossiers zoals klimaat. Ondemocratisch, aldus emeritus hoogleraar bestuurskunde prof. dr. Paul Frissen. Hij pleit in zijn net verschenen boek getiteld 'De neutrale staat - Pleidooi voor een conservatief pluralisme' voor een staat die zich niet bezighoudt met ideologie of moraliteit. De staat moet meningsverschillen niet willen oplossen, maar beschermen. In deze Jortcast: een pleidooi voor conservatief pluralisme, van een van de meest vooraanstaande politieke denkers van ons land. 

De uitzending van Boudewijn Büch over Neutraal Moresnet: https://www.youtube.com/watch?v=GUtf-0n8KPI

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder het nieuwe boek 'De neutrale staat' van em. prof. dr. Paul Frissen bespreekt. Hierin beschrijft Frissen hoe we onze staat anders zouden in kunnen richten, zodat die minder paternalistisch zou zijn en ook kleiner. De jonge dr. Eveline de Groot heeft onderzoek gedaan naar de Franse filosofe Germaine de Staël, een zeer invloedrijke denker en socialité uit de 18e eeuw die wordt beschreven als de moeder van het liberalisme. Tot slot een hart onder de riem voor de eindexamenkandidaten die dit weekend zitten te stressen. Wat is stress en hoe werkt het? Jort Kelder vraagt het hersenonderzoeker prof. dr. Erno Hermans.  

Na een week van ceremonieel schaatsen op Koningsdag, kransen leggen op een geboende Dam en wuiven bij een concert op het water, zit het piekmoment voor de koninklijke familie er weer op. Maar hoe zat het ook al weer met opa prins Bernhard die in 2004 overleed? De man die verzot was op jagen, zowel op wild als op vrouwen en daarnaast van snelle auto's en vliegtuigen hield? Was hij werkelijk de inspiratie voor Ian Fleming, de geestelijk vader van James Bond, ofwel 007? En hoeveel leugens heeft Bernhard in zijn leven verteld en waarom geloofde de pers het klakkeloos? Historicus dr. Gerard Aalders heeft er veel onderzoek naar gedaan en was de eerste die kon melden dat Bernhard, in tegenstelling tot wat hij bleef beweren, wel lid was van de NSDAP. Een gesprek waar Jort Kelder Aalders probeert te overtuigen van de charmes van deze prins. Luister of de historicus te beïnvloeden is...

De website van Gerard Aalders: https://www.gerardaalders.nl/

Laatste interview met prins Bernhard: https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/bernard-spreekt-mensen-mogen-mij-een-deugniet-vinden-maar-ik-wil-niet-dat-ze-denken-hij-deugde-niet~b8d8cda3/

Theatertour van Jort Kelder: 
https://meervaart.nl/agenda/rat-van-fortuin

Historicus en scandinavist Gerard Aalders beschrijft in zijn nieuwe boek Nieuw-Guinea verraden hoe de overdracht van Nieuw-Guinea aan Indonesië tot stand kwam via een netwerk van internationale samenwerking tussen overheden, bedrijven en invloedrijke individuen. Daarbij speelden volgens Aalders Amerikaanse geopolitieke belangen, de CIA en multinationals een centrale rol. Het geval Nieuw-Guinea staat volgens hem niet op zichzelf, maar past in een bredere strategie waarbij de Verenigde Staten ingrijpen in landen waar hun economische of politieke belangen in het geding zijn, vaak onder het mom van het verspreiden van democratie of het bestrijden van communisme. Hoe werkt zo’n regime change precies? En in hoeverre is deze aanpak terug te zien in het huidige buitenlandse beleid, bijvoorbeeld met Trumps aanvallen in landen als Venezuela en Iran? 

De OPEC valt verder uiteen, het gas komt niet meer via Qatar naar Europa en de rust lijkt nog lang niet wedergekeert in het Midden-Oosten. Hoe nu verder met onze energieleveranties en wat zijn de gevolgen voor Nederland? Jort Kelder vraagt het dr. Coby van der Linde. Zij was jarenlang werkzaam in de energiesector, bijvoorbeeld als directeur van het Centre for International Energy Policy. Daar is ze nog steeds bij betrokken als senior fellow. 

Shownotes:

Het artikel uit het FD met Javier Blas waarnaar verwezen wordt.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt CDA'er Jeroen Lenaers van de EVP-fractie in het Europese Parlement die afgelopen weken tegen de verhoging (bijna verdubbeling) van de nieuwe begroting heeft gestemd (2.200 miljard). Te gast is dr. Coby van der Linde over het vertrek van de Emiraten uit de OPEC en de gevolgen voor Rusland, Iran en natuurlijk Nederland. De jonge dr. Isabel Son heeft onderzoek gedaan naar hoe we boodschappen doen en waarom sommige types wel aanbiedingen in het mandje werpen en de ander let daar helemaal niet op. En een historische blik op de Amerikaanse pogingen van 'regime change' met dr. Gerard Aalders. Deze historicus heeft een boek geschreven over de inmenging van de CIA en prins Bernhard bij de afscheiding van Nieuw Guinea, getiteld 'Nieuw-Guinea verraden'.