Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Don Ceder (CU) over de vraag waarom een kiesdrempel toch geen goed idee is. Te gast is politicoloog prof. dr. Matthijs Rooduijn (UvA) over de rechtse oppositie; hoe eensgezind zijn die en kunnen ze een blok vormen? De jonge dr. Kristell Penfornis (Universiteit Leiden) heeft een methode ontwikkeld om te stoppen met roken en heeft die onderzocht. En leven we nu weer in 1933 en ligt het fascisme op de loer, met prof. dr. Frank van Vree, emeritus hoogleraar Geschiedenis van Oorlog, Conflict en Herinnering. 

Wat gebeurt er als de onderhandelingen tussen de VS en Iran nergens op uitlopen en Trump de ayatollahs uit Iran verdrijft? Staat de zoon van de sjah dan klaar in de coulissen? Of zit het huidige regime ondanks protesten en (militaire) druk van Trump nog stevig in het zadel? Aan tafel bij Jort voor deze XL-aflevering zitten dr. Pooyan Tamimi Arab, universitair hoofddocent seculiere en religiewetenschappen aan de Universiteit Utrecht, en Midden-Oostenexpert Paul Aarts, gastdocent Internationale Betrekkingen aan de Universiteit van Amsterdam. 

Een nieuw kabinet en een nieuwe koers? Jort Kelder praat met filosoof en oud-Kamerlid prof. dr. Ronald van Raak en econoom prof. dr. Bas Jacobs over ons politieke systeem en de geluiden dat de staat harder moet ingrijpen om orde op zaken te stellen bij verschillende vastgelopen dossiers. Maar wat is er mis met dat 'neoliberalisme' dat alle kabinetten Rutte wordt verweten? Hoe kan het beter, zowel de woningbouw, de uitgaven voor defensie als het bankwezen?  

Het stoïcisme van Marcus Aurelius wordt omarmd door de manosphere. Op TikTok leggen jongens in korte filmpjes uit hoe je moet leven volgens de dagboeken van de Romeinse keizer. Hoe kijkt een hoogleraar Filosofie naar deze trend? Is het blasfemie van een tweeduizend jaar oude filosofische stroming? Prof. dr. Ronald van Raak is erover te gast in deze Jortcast. Ook heeft hij het over zijn nieuwe boek "Geen land van grote woorden", over de Nederlandse filosofische traditie. Hij vertelt over de invloed op de Newtoniaanse filosofie, Spinoza, Erasmus en Descartes. 

Terwijl in Den Haag op dit moment het coalitieakkoord van 'Jetten I' onder vuur ligt bij het eerste debat hierover met de oppositiepartijen, bladert Jort Kelder er nog eens doorheen met prof. dr. Bas Jacobs, hoogleraar overheidsfinanciën aan de VU. Hoe beoordeelt econoom Jacobs de plannen van ons toekomstige kabinet? Zetten we genoeg in op herstel van het toeslagenstelsel, investeren we genoeg in vergroening en de problemen met onze netcongestie? 

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Tweede Kamerlid Silvio Erkens (VVD) over de regel in het coalitieakkoord dat we in Nederland ambtenaren met bijzondere kennis ook beter willen belonen, naar het model van Singapore. Dat betekent dus het einde van de Balkenende-norm. Te gast is econoom prof. dr. Bas Jacobs die kritisch heeft gekeken naar de plannen van het coalitieakkoord. Onze jonge dr. Paul van Vulpen (UU) is net gepromoveerd op een onderwerp dat ook in de plannen van Jetten I veelvuldig terugkomt: hoe worden we digitaal autonoom? Denk aan bijvoorbeeld het huidige dilemma rondom DigiD. En heeft Nederland grote denkers? Ja, zegt prof. dr. Ronald van Raak (hoogleraar Nederlandse filosofie aan de Erasmus Universiteit). Hij schreef een boek over onze filosofen getiteld "Geen land van grote woorden" dat volgende week verschijnt.  

Hoe verandert onze wereldorde en wat betekent dat voor ons leiderschap? Worden we geregeerd door narcisten of zijn 'we' simpelweg te volgzaam geworden doordat we overspoeld worden met AI gegenereerde doemscenario's? Welke rol speelt angst in leiderschap en politieke communicatie? Te gast in deze nazit zijn prof. dr. Claes de Vreese (UvA - politieke communicatie en de rol van AI hierin) en prof. dr. Mark van Vugt (VU - leiderschap). 

In Davos waren vorige week alle ogen gericht op de internationale elite. Macron paradeerde zelfverzekerd rond met een kek pilotenmontuurtje, Trump bulderde als vanouds richting zijn voormalige Europese bondgenoten en Rutte bewoog met zijn bekende joligheid tussen de groten der aarde, als ware het een doodgewone JOVD-borrel. Toch, zegt prof. dr. Mark van Vugt, doet het er allemaal minder toe dan we denken. Een opvallend geluid van iemand die aan de VU het zogeheten Leadership Lab leidt, maar hij legt graag uit waarom dat niet tegenstrijdig is. Zijn aandacht gaat ditmaal uit naar het peloton dat minzaam achter de koplopers aan fietst. Want wat is een leider zonder volgers? Waarom klinkt ‘volgzaam zijn’ — volgens Van Vugt ten onrechte — als iets dat je beter kunt afleren? En wat zegt de evolutionaire psychologie over wie we volgen, en waarom?

Artikel van Vugt in HP/De Tijd: https://www.hpdetijd.nl/columns-opinie/column/47689/volgers-maken-de-geschiedenis

De Deense professor legt het ons nog één keer uit In het radeloze Nederland varen media en politici de laatste maanden nog maar op één man. In de volksmond schijnt hij ‘die dekselse Deen’ genoemd te worden, bij de Jortcast kennen wij hem als prof. dr. Claes de Vreese. De communicatiedeskundige van de UvA doet onderzoek naar AI en desinformatie, maar is in Nederland inmiddels het geopolitiek orakel over alles wat Groenland raakt. Tussen de media-optredens door wordt hij veelvuldig ontboden naar Den Haag om het aanstaande minderheidskabinet van de nodige adviezen te voorzien, want ook dáár heeft hij als Deen verstand van. Kortom: de ideale gast om de actualiteiten van afgelopen week mee door te nemen. Over Groenland, de uiteenlopende politieke communicatiestijlen in Davos en hoe journalisten en Kamerleden zich moeten opstellen om een minderheidsregering te doen slagen. 

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Gidi Markuszower, die samen met 6 anderen afgelopen week uit de PVV zijn gestapt. Aan tafel is prof. dr. Claes de Vreese (UvA) die afgelopen week ook in Den Haag was om de formerende partijen nog eens te adviseren over een minderheidskabinet. De Vreese is gespecialiseerd in politieke communicatie en weet, als Deen, ook hoe een minderheidskabinet goed kan functioneren. De jonge dr. Sandra Zuiker is gepromoveerd op het fenomeen 'excelleren' (Erasmus Universiteit). En prof. dr. Mark van Vugt (VU), hoogleraar evolutionaire psychologie heeft de volgers van o.a. politieke leiders onderzocht. Waarom klapt iedereen voor Trump, terwijl hij liegt en beledigt? 

In deze nazit ontmoet Star Wars de wetenschap. Wij maken ons hier druk over een eiland dat bedolven ligt onder het ijs (Groenland), maar in de ruimte woedt een veel grotere strijd.  Aangeschoven bij Jort Kelder zijn prof. dr. Ignas Snellen (hoogleraar Observationele Astrofysica aan de Universiteit Leiden en wetenschappelijk directeur van Sterrewacht Leiden) en dr. Tim Sweijs (wetenschappelijk directeur van HCSS). Snellen speurt naar exoplaneten en hoopt vergelijkbare planeten zoals de aarde te vinden met mogelijk leven. Dr. Tim Sweijs heeft meegeschreven aan het boek 'The Oxford Handbook of Space Security' (2024) waarin hij de vraagstukken bespreekt en concepten aandraagt voor de toekomst van ons heelal; van wie is deze ruimte en hoe houden we het militair veilig? Of zweeft er al van alles boven ons hoofd rond dat ons in luttele momenten volledig kan vernietigen? 

Jort Kelder gaat met beiden het gesprek aan over de toekomst van ons heelal, de zoektocht naar buitenaards leven en de strijd om de kolonisatie van andere planeten (waar verschillende landen op dit moment hard mee bezig zijn). Welk effect hebben deze discussiepunten op het wetenschappelijk onderzoek?