Steeds minder gadgets komen met een oplader in de doos, en sinds april verplicht de Europese Unie dat elke nieuwe laptop via USB-C op te laden is. Daarmee wordt de losse oplader een aankoop op zich. Techjournalist Jelle Stuip van Tweakers testte er tientallen en zag dat veel laders het opgegeven vermogen niet vasthouden. Verder in deze aflevering: hoeveel watt je nodig hebt, welke laadprotocollen ertoe doen, wat de laders kosten en hoe belangrijk de kabel is. Stijn Goossens en Jelle Stuip erover in deze Schaal van Hebben.

Opladers van Ugreen en Xtorm vielen in de test negatief op. De oorzaak ligt bij het warmtemanagement: wie langdurig het maximale vermogen levert, wordt warm, en om oververhitting te voorkomen schakelt de lader zichzelf terug naar een lager vermogen. Op papier haalt zo'n lader dus het getal dat op de behuizing staat, in de praktijk alleen kort.

Stuip testte tientallen laders in verschillende categorieën en schreef er meerdere artikelen over. Zijn uitgebreide tests zijn hier te lezen:

• Tweakers testte tien USB-C-laders van 100 watt op volgehouden vermogen
• Tweakers vergeleek zeventien USB-C-laders van 65 tot 70 watt
• Tweakers vergeleek elf USB-C-laders van 140 watt, zodat je alles tegelijk kunt opladen

Hoeveel watt heb je werkelijk nodig

Opladers worden verkocht in verschillende klassen: onder meer 65 of 70 watt, 100 watt en 140 watt. Dat getal zegt niet dat meer altijd beter is, maar dat de lader bij het apparaat moet passen. Voor een telefoon is een lader uit de zwaarste klasse overbodig, terwijl een gaminglaptop onder volle belasting juist veel meer vraagt dan een gewone werklaptop. Voor de meeste gebruikers, met een laptop, tablet en telefoon, volstaat de klasse van 65 of 70 watt. De zwaardere modellen zijn vooral relevant als je een krachtige laptop hebt of meerdere apparaten tegelijk op vol vermogen wil laden.

Laadprotocollen en de rol van AVS

Een belangrijke specificatie om op te letten zijn ondersteunde protocollen. USB Power Delivery is de basis, maar het protocol dat er volgens Jelle Stuip toe doet is AVS, Adjustable Voltage Supply. Waar een gewone lader een paar vaste spanningen aanbiedt, laat AVS het apparaat precies het voltage vragen dat het nodig heeft, in kleine stapjes. Het apparaat hoeft die spanning daarna zelf minder te bewerken, wat scheelt in verlies en in warmte. De laders van Google en Ugreen in het overzicht ondersteunen dit protocol al. Het werkt alleen als beide kanten het aankunnen, anders valt de lader terug op de vaste spanningen.

Prijzen lopen sterk uiteen

De prijzen in het overzicht liggen ver uit elkaar. De Sitecom is met 9 euro de goedkoopste, de IKEA kost 14 euro, de Ugreen ongeveer 30 euro, de Google en de Anker rond de 50 euro en de Xtorm ongeveer 65 euro. Die volgorde zegt weinig over de prestaties. De goedkoopste lader uit het rijtje hoort juist bij de modellen die niet worden aangeraden, terwijl de lader van 14 euro wel goed uit de test komt. Wat je bij de duurdere modellen extra krijgt, zijn functies eromheen: een schermpje dat laat zien welk vermogen er per poort geleverd wordt, of meegeleverde reisadapters.

De kabel bepaalt mee wat er doorkomt

De kabel is geen bijzaak. Zeker vanaf 100 watt heb je een kabel met een e-markerchip nodig, een chip die aan de lader doorgeeft hoeveel stroom de kabel aankan. Zonder die chip beperkt het systeem zichzelf uit veiligheidsoverwegingen en haal je het vermogen niet, hoe goed de lader ook is. Dat maakt de kabel onderdeel van de prijsvergelijking: de ene fabrikant levert er een mee, de andere verkoopt hem apart. Wie een oplader koopt zonder op de kabel te letten, houdt in de praktijk een langzamer ladende laptop over.

Aanraders en afraders uit de test

Drie laders komen goed uit de vergelijking. De Google-lader ondersteunt de protocollen die ertoe doen en is daarmee de meest complete keuze. De Anker is de beste in de klasse van 100 watt. De IKEA is de koopje-optie: beperkter dan de rest, maar voor 14 euro levert hij wat hij belooft. Niet aan te raden zijn de Sitecom en de Xtorm. Bij Ugreen ligt het genuanceerder: de Nexode Air komt goed uit de test, de andere modellen van hetzelfde merk niet. Merknaam alleen is dus geen garantie.

• Tweakers testte tien USB-C-laders van 100 watt op volgehouden vermogen
• Tweakers vergeleek zeventien USB-C-laders van 65 tot 70 watt
• Europees Parlement stemde in met de universele oplader voor elektronica
• Europese Unie legt uit wat de richtlijn universele lader inhoudt
• Google beschrijft de laadprotocollen van de Pixel Flex 67W-oplader

Over de maker:
Stijn Goossens is techredacteur en programmamaker bij BNR Nieuwsradio, met een focus op technologie, wetenschap en innovatie. Bij BNR Beter volgt hij de belangrijkste zorginnovaties, in de liveshows bespreekt hij het actuele technieuws en duidt hij nieuwe wetenschappelijke inzichten. Wekelijks test hij in De Schaal van Hebben de meest spraakmakende techproducten. Ook is hij te horen in de podcast Op de Zaak, met een inkijkje bij buitengewone mkb'ers.

Deze tekst is gemaakt in samenwerking met AI, gecheckt door een redacteur.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

OpenAI overweegt de ontwikkeling van zijn krachtigste AI-systemen af te remmen, op voorwaarde dat andere AI-bedrijven dat ook doen. Dat zou topman Sam Altman deze week in een interne bijeenkomst tegen medewerkers hebben gezegd, meldt Bloomberg. Volgens Altman zullen sommige concurrenten niet akkoord gaan met zo'n afspraak. Verder bespreken we het nieuwe dreigingsrapport van Anthropic over misbruik van AI-model Claude. Stijn Goossens vertelt erover in deze Tech Update.

Een gezamenlijke rem moet ruimte geven om veiligheidsregels op te stellen. Grote techbedrijven en AI-onderzoekers riepen dit jaar al meerdere keren op tot gezamenlijke actie, omdat ze de ontwikkeling steeds harder zien gaan. Eerder dit jaar slaagde een zwerm AI-agents van OpenAI erin om zelfstandig het platform Hugging Face te hacken, zonder dat OpenAI dat in de gaten had. Deze week nam bovendien een onderzoeker ontslag bij Anthropic, omdat hij de wedloop tussen OpenAI en Anthropic te ver vindt gaan. Hij voorziet dat een zelflerend AI-systeem de mensheid aan het einde van dit decennium kan uitroeien. Dat ontslag en die waarschuwing landen nu ook bij het brede publiek in de Verenigde Staten.

Anthropic zet meerdere pogingen tot misbruik stop

Anthropic zegt de afgelopen acht maanden meerdere pogingen tot misbruik van Claude te hebben stopgezet. Dat schrijft het AI-bedrijf in zijn nieuwste dreigingsinformatierapport. Drie zaken vallen op: Chinese AI-bedrijven die de capaciteiten van Claude proberen te stelen, Russische hackers die een spionagecampagne opzetten, en wapens die met behulp van AI worden gemaakt. Volgens Anthropic gebruiken cybercriminelen AI niet langer alleen als hulpmiddel, maar wordt de hele cyberaanval door AI gecoördineerd. De mens kijkt vooral nog mee en voert zelf bijna niets meer uit. De Russische hackers zetten AI in voor phishing, het gijzelen van hotelwifi en spionage via WhatsApp, vaak gericht op de Oekraïense overheid. Ook ziet Anthropic een nieuwe risicocategorie: gebruikers die Claude software laten bouwen waarmee wapens kunnen worden ontwikkeld.

Sessie rond biologisch onderzoek onderbroken

Anthropic zegt daarnaast een mogelijke poging tot het ontwikkelen van biologische wapens te hebben onderbroken, maar houdt daarbij een voorbehoud: het bedrijf weet niet zeker of dat werkelijk het doel van de gebruiker was. Hetzelfde biologische onderzoek kan namelijk ook leiden tot nieuwe vaccins. Toch heeft Anthropic de sessie van de betrokken wetenschappers uiteindelijk stilgelegd. Volgens Jacob Klein, hoofd dreigingsinformatie bij Anthropic, kondigt iemand met kwade bedoelingen dat in de praktijk niet aan. Het gaat er niet aan toe als in een stripboek, waarin iemand hardop zegt dat hij een biologisch wapen wil bouwen, zei Klein in een interview. Het rapport beschrijft in totaal meerdere gevallen waarin gebruikers regionale beperkingen en veiligheidsmaatregelen probeerden te omzeilen.

• Bloomberg meldt dat OpenAI openstaat voor het afremmen van AI-ontwikkeling
• Anthropic verstoort Russische en Chinese operaties gericht op Claude
• Anthropic blokkeerde accounts rond mogelijk onderzoek naar biologische wapens
• AI-modellen van Anthropic en OpenAI die uit hun testomgeving ontsnapten

Over de maker:
Stijn Goossens is techredacteur en programmamaker bij BNR Nieuwsradio, met een focus op technologie, wetenschap en innovatie. Bij BNR Beter volgt hij de belangrijkste zorginnovaties, in de liveshows bespreekt hij het actuele technieuws en duidt hij nieuwe wetenschappelijke inzichten. Wekelijks test hij in De Schaal van Hebben de meest spraakmakende techproducten. Ook is hij te horen in de podcast Op de Zaak, met een inkijkje bij buitengewone mkb'ers.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ook de persoonsgegevens van klanten van warenhuisketen Bijenkorf zijn waarschijnlijk buitgemaakt bij een cyberaanval op het Franse logistiekbedrijf CEVA Logistics. Dat laat de warenhuisketen weten via een mail aan klanten. Verder hoor je over hoe ontwikkelaars opmerkelijke dingen doen met het virtuele brein van een fruitvlieg. Niels Kooloos vertelt erover in deze Tech Update.

In de mail aan klanten, schrijft Bijenkorf dat er onder meer namen, adressen en telefoonnnumers zijn ingezien door een onbevoegde partij. Daarom kunnen de klanten er volgens Bijenkorf van uitgaan dat hun gegevens gestolen zijn.

CEVA Logistics maakte afgelopen maand bekend slachtoffer te zijn van een cyberaanval, maar toen was nog niet duidelijk dat logistieke partners zoals Bijenkorf dat ook waren. Wel hadden klanten van Bijenkorf en andere partners zoals Bol last van vertraagde leveringen door de problemen bij CEVA Logistics. 

Brein van fruitvlieg speelt games en handelt bitcoin
Ontwikkelaars en programmeurs doen steeds gekkere dingen met een digitaal kopie van het brein van een fruitvlieg. Onderzoekers van Google en het Amerikaanse Howard Hughes Medical Institute kondigde afgelopen week aan dat ze het brein van een fruitvlieg in kaart hadden gebracht en stelde een digitaal model van het brein gratis beschikbaar.

Online duiken er nu allerlei projecten op waarin een virtuele fruitvliegen van alles doen. Zo heeft een gebruiker op X het digitale fruitvliegbrein geleerd om het spel Beat Saber te spelen. Andere ontwikkelaars laten hun eigen digitale fruitvliegen autorijden, de YMCA dansen en zelfs in bitcoin handelen.

• Google brengt brein fruitvlieg in kaart
• Fruitvlieg speelt Beat Saber

Over de maker:
Niels Kooloos is dagelijks op BNR Nieuwsradio te horen over het laatste technieuws in de Tech Update. Hij interesseert zich vooral in cybercriminaliteit, privacy, social media en (computer)hardware. Hier en daar kan je Niels ook in All in the Game horen, waar hij graag vertelt over zijn favoriete games.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Apple heeft tijdens zijn jaarlijkse productevent een nieuwe reeks toestellen aangekondigd, met als opvallendste nieuwkomer de vouwbare iPhone Duo. Het is de duurste iPhone ooit: de prijzen lopen op van 2339 tot 3839 euro. Het was ook het eerste grote event onder nieuwe ceo John Ternus, opvolger van Tim Cook. Verder komt er dit jaar geen gewone iPhone 18, kreeg de iPhone 18 Pro een vernieuwde camera en werden de AirPods 5 juist goedkoper. Stijn Goossens vertelt erover in deze Tech Update.

De productpresentatie was net als voorgaande jaren een vooraf opgenomen show, met veel aandacht voor de overdracht tussen Cook en Ternus. Waar Apple de term AI eerder nauwelijks gebruikte, kwam die dit keer voortdurend terug. Analisten verwachten dat er dit jaar zo'n 6 miljoen exemplaren van de iPhone Duo verkocht worden en dat de markt voor vouwbare telefoons de komende jaren verder groeit.

Geen gewone iPhone 18, wel hogere prijzen

Voor het eerst in jaren brengt Apple in september geen opvolger voor de gewone iPhone. Alleen de iPhone 18 Pro en de iPhone Duo zijn nu verkrijgbaar, een reguliere iPhone 18 volgt naar verwachting pas in het voorjaar. Daarmee wil Apple de verkoop van nieuwe toestellen beter spreiden over het jaar en de hogere productiekosten opvangen die het gevolg zijn van schaarste in de chipmarkt.

Die hogere kosten zijn ook terug te zien in de rest van het iPhone-aanbod. Apple heeft de prijzen van bestaande modellen stilletjes verhoogd: de iPhone 17 is 150 euro duurder geworden en kost nu vanaf 1119 euro. Ook de nieuwe iPhone 18 Pro is 150 euro duurder dan zijn voorganger.

Camera-update voor de iPhone 18 Pro

De iPhone 18 Pro kreeg tijdens het event vooral veel aandacht voor nieuwe AI-functies, maar een groot deel daarvan komt voorlopig niet naar Europa. Dat komt door de aanhoudende onenigheid tussen Apple en de Europese Commissie over de Europese marktregels.

Wat Europese gebruikers wel krijgen, is een vernieuwde camera met voor het eerst een variabel diafragma, zoals in traditionele camera's. Een vergelijkbare functie werd eerder al geprobeerd in een Samsung-telefoon, waar die gevoelig bleek voor mankementen. Verder sluit Apple zich aan bij SynthID, het AI-watermerk van Google, en introduceert het bedrijf zijn eigen Apple Reference Image: een ongewijzigde kopie van de foto met een authenticiteitswatermerk, vergelijkbaar met een negatief, waarmee gebruikers kunnen aantonen dat een beeld niet is bewerkt.

AirPods 5 worden juist goedkoper

Ondanks de prijsstijgingen bij de iPhones wordt één product juist goedkoper: de AirPods 5, de opvolger van Apples instapoortjes. De goedkoopste uitvoering kost nog altijd 149 euro, maar krijgt er dit keer wel actieve ruisonderdrukking bij, een functie die in de vorige generatie ontbrak. Wie 20 euro meer betaalt, oftewel 169 euro, krijgt een model met volumebediening, zoals bij de AirPods Pro, plus een doosje dat draadloos kan worden opgeladen.

Daarmee zet Apple nu twee varianten van de AirPods 5 in de markt, geprijsd op 149 en 169 euro. De markt voor oordopjes onder de 100 euro kent inmiddels stevige concurrentie van andere fabrikanten. Apple kondigde tijdens het event ook een nieuwe Apple Watch aan, met verschillende nieuwe gezondheidsfuncties, al bleef die aankondiging tijdens de uitzending verder onbesproken.

• Apple bestelt 10 miljoen opvouwbare iPhones
• Nieuwe Apple-ceo John Ternus erft een winstmachine en een AI-achterstand
• Apple verhoogt de prijzen van iPhone 16, 17, Air en 17e
• iPhone Duo krijgt lancering, prijzen en verwachte specificaties
• iPhone 18 Pro krijgt Apples snelste lens dankzij variabel diafragma
• AirPods 5 krijgen ruisonderdrukking standaard aan boord

Over de maker:
Stijn Goossens is techredacteur en programmamaker bij BNR Nieuwsradio, met een focus op technologie, wetenschap en innovatie. Bij BNR Beter volgt hij de belangrijkste zorginnovaties, in de liveshows bespreekt hij het actuele technieuws en duidt hij nieuwe wetenschappelijke inzichten. Wekelijks test hij in De Schaal van Hebben de meest spraakmakende techproducten. Ook is hij te horen in de podcast Op de Zaak, met een inkijkje bij buitengewone mkb'ers.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Google investeert 13 miljard euro in AI-infrastructuur in Finland, de grootste enkele investering van het bedrijf in Europa tot nu toe. Het geld gaat de komende twee jaar naar drie nieuwe datacenters en de uitbreiding van een bestaande locatie. Verder waarschuwt een opgestapte AI-onderzoeker van Anthropic voor de risico's van steeds krachtigere AI, en presenteert Apple vanavond de nieuwe iPhone. Stijn Goossens vertelt erover in deze Tech Update.

Finland groeit uit tot een aantrekkelijke plek voor AI-datacenters, door de eenvoudige toegang tot kernenergie en waterkracht, de ruimte in het dunbevolkte land en het koele klimaat, dat de koelingskosten beperkt. Volgens Google levert de investering zo'n 7.000 banen op. Microsoft investeerde eerder dit jaar al in Finland. Voor de Finse economie, die kampt met lage groei en hoge werkloosheid, is de investering een opsteker. Premier Petteri Orpo zegt dat de investering de kracht van Finland als investeringslocatie onderstreept.

AI-onderzoeker stapt op bij Anthropic

AI-onderzoeker Jacob Coxon heeft zijn baan bij Anthropic opgezegd en waarschuwt op X voor de wedloop tussen de grote AI-bedrijven. Coxon deed drie jaar onderzoek bij zowel OpenAI als Anthropic. Volgens hem zijn de mensen die AI bouwen er oprecht van overtuigd dat de technologie de mensheid uiteindelijk uitroeit als er in dit tempo wordt doorgebouwd. Hij schrijft dat er binnenkort 'bovenmenselijke systemen zijn die alles kunnen hacken, revoluties in ieder onderzoeksveld kunnen ontketenen en echte macht kunnen verkrijgen' en dat AI 'ons allemaal zou kunnen doden voor het einde van dit decennium'. Een collega bij Anthropic valt hem bij en stelt dat de kans groter dan 10 procent is dat AI de mensheid doodt, en dat het bedrijf daar nog geen oplossing voor heeft. Anthropic wil volgens Coxon als eerste superintelligentie bereiken om dat zorgvuldig te laten gebeuren, een strategie die hij verkeerd vindt.

Apple presenteert nieuwe iPhone met vouwmodel

Apple presenteert vanavond om zeven uur de nieuwste generatie iPhone, mogelijk met een opvouwbaar model erbij. Het is het eerste iPhone-evenement onder de nieuwe topman van Apple. Vrijwel alles over de toestellen lekte al uit, behalve de naam. Lang werd uitgegaan van de naam iPhone Ultra, maar volgens Apple-watcher Mark Gurman van Bloomberg wordt het de iPhone Duo. Wat het toestel gaat kosten, wordt vanavond pas duidelijk. Ook de Chinese concurrentie bewoog de afgelopen dagen: Huawei en Xiaomi kondigden allebei een eigen vouwtelefoon aan, waarbij Xiaomi koos voor hetzelfde model als Apple mogelijk krijgt en Huawei met een trifold kwam, een toestel dat twee keer vouwt. De verwachting is dat Apple dit jaar zo'n 6 miljoen exemplaren van de iPhone Duo verkoopt, wat neerkomt op 25 procent van de huidige markt.

• Google investeert 13 miljard euro in Finse datacenters voor kunstmatige intelligentie
• Collega van vertrokken onderzoeker schat kans op uitroeiing boven tien procent
• Uitgelekte naam, prijs en kleuren van de opvouwbare iPhone
• Huawei en Xiaomi tonen nieuwe vouwtelefoons kort voor het Apple event
• Apple bestelt tien miljoen opvouwbare iPhones

Over de maker:
Stijn Goossens is techredacteur en programmamaker bij BNR Nieuwsradio, met een focus op technologie, wetenschap en innovatie. Bij BNR Beter volgt hij de belangrijkste zorginnovaties, in de liveshows bespreekt hij het actuele technieuws en duidt hij nieuwe wetenschappelijke inzichten. Wekelijks test hij in De Schaal van Hebben de meest spraakmakende techproducten. Ook is hij te horen in de podcast Op de Zaak, met een inkijkje bij buitengewone mkb'ers.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nadat Amerikaanse AI-ontwikkelaars aan de bel trokken, stellen nu ook de FBI, NSA en het Amerikaanse cyberagentschap dat Chinese AI-ontwikkelaars op grote schaal AI-modellen van Amerikaanse ontwikkelaars zoals OpenAI en Anthropic stelen door ze te 'destilleren'. Verder hoor je over de opvouwbare iPhone, die vanavond aangekondigd gaat worden door Apple. Niels Kooloos vertelt erover in deze Tech Update.

Het is voor het eerst dat de Amerikaanse overheid met meer details komt over hoe China precies Amerikaanse AI-modellen destileert. Daarbij gebruiken Chinese ontwikkelaars zoals Deepseek volgens de agentschappen duizenden accounts om bijvoorbeeld AI-model Claude af te tappen. Claude stelt zich daarbij op als 'leraar' terwijl de AI van DeepSeek getraind wordt als 'leerling'.

De Chinese president Xi Jinping gaat later deze maand op bezoek in Washington D.C. en de verwachting is dat de bevindingen van de Amerikaanse agentschappen ter sprake gebracht zullen worden.

Apple gaat de opbouwbare iPhone onthullen
Apple gaat, naar alle waarschijnlijkheid, de opbouwbare iPhone onthullen op dinsdagavond tijdens het Apple-event. Vouwbare smartphones zijn niet nieuw, maar Apple zou volgens analisten bewust gewacht hebben met een eigen variant onthullen totdat de technieken voor vouwbare beeldschermen en vouwmechanismes beter waren.

Waarschijnlijk gaat de opvouwbare iPhone zo'n 2 duizend dollar kosten in de Verenigde Staten, volgens Mark Gurman van Bloomberg. Een prijs voor Europa is nog niet bekend, hoewel sommige analisten uitgaan van 3 duizend euro. Dat de prijs zo hoog kan uitvallen heeft, naast het feit dat de telefoon opvouwbaar is, te maken met het wereldwijde tekort aan geheugenchips. Apple kondigde een aantal maanden terug al aan dat de prijzen daarom verhoogd zouden worden.

Het is daarnaast voor het eerst dat John Ternus de jaarlijkse grote presentatie van Apple gaat hosten als topman. Begin deze maand is Ternus officieel de nieuwe topman van het bedrijf geworden.

• Amerikaanse agentschappen waarschuwen voor Chinese AI-diefstal
• Apple gaat opvouwbare iPhone onthullen

Over de maker:
Niels Kooloos is dagelijks op BNR Nieuwsradio te horen over het laatste technieuws in de Tech Update. Hij interesseert zich vooral in cybercriminaliteit, privacy, social media en (computer)hardware. Hier en daar kan je Niels ook in All in the Game horen, waar hij graag vertelt over zijn favoriete games.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hackersbende ShinyHunters haalt hard uit naar de Nederlandse politie nadat die audio van een verdachte achter de Odido-hack liet horen in het tv-programma Opsporing Verzocht maandagavond. Dat valt te lezen in een statement van de hackersbende aan BNR Nieuwsradio. Pim Takkenberg, cybersecurity-expert bij Northwave Cyber Security, vermoedt dat het statement door een Nederlander is geschreven. Niels Kooloos vertelt er samen met Takkenberg over in deze Tech Update.

In de audiofragmenten die de Nederlandse politie openbaar heeft gemaakt is een Nederlandse sprekende man te horen die zich voordoet als IT-medewerker van Odido. In een telefoongesprek met een klantenservicemedewerker weet hij wachtwoorden te bemachtigen en zodoende de gegevens van miljoenen klanten buit te maken.

ShinyHunters zegt tegen BNR dat de verdachte van de politie een volwaardig lid van de bende is. 'Onze medewerker heeft onze volledige steun: emotioneel, mentaal en financieel', zegt de groep. 'Alles is geregeld, waaronder een strafrechtadvocaat. We minachten onze medewerkers en leden niet en zorgen uitstekend voor ze.'

Ook haalt de groep hard uit naar de Nederlandse politie vanwege de publicatie van de audio: 'De Nederlandse politie heeft al het geluk van de wereld nodig en ieders gebeden als ze hem (de verdachte, red.) willen pakken voordat we weer een grootschalige datadiefstal in Nederland plegen. Eerlijk gezegd is de Nederlandse politie een grote grap, ze kunnen niets. Incompetent. Irrelevant. Onbelangrijk. Nutteloos.'

• ShinyHunters reageren op politie na publiceren audio Odido-hacker: ‘Advocaat staat klaar’
• ‘Reactie ShinyHunters op politie mogelijk geschreven door Nederlander’

Over de maker:
Niels Kooloos is dagelijks op BNR Nieuwsradio te horen over het laatste technieuws in de Tech Update. Hij interesseert zich vooral in cybercriminaliteit, privacy, social media en (computer)hardware. Hier en daar kan je Niels ook in All in the Game horen, waar hij graag vertelt over zijn favoriete games.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Franse AI-bedrijf Mistral heeft 3 miljard euro opgehaald in een investeringsronde onder leiding van Samsung. Daarmee komt de waardering uit op 21 miljard euro, bijna een verdubbeling ten opzichte van een jaar geleden, toen ASML er meer dan een miljard euro in stak. Ook het investeringsfonds van de EU, de investeringstak van Novo Nordisk en de Spaanse bank Santander doen mee. Verder wil Australië gebruikers van social media laten kiezen tussen een algoritmische en een chronologische tijdlijn. Joe van Burik vertelt erover in deze Tech Update.

Met het geld wil Mistral datacenters bouwen en rekenkracht elders huren, legt topman Arthur Mensch uit. Over vijf jaar wil het bedrijf zelfvoorzienend zijn in rekenkracht, om zo nog grotere en sterkere modellen te kunnen trainen. Samsung wil de AI van Mistral net als ASML gebruiken in zijn eigen productieproces. Mensch verwacht dit jaar een jaarlijkse terugkerende omzet van meer dan 1 miljard dollar. Ook brengt Mistral binnenkort een open AI-model uit, waarmee het een zakelijk alternatief wil bieden voor de goedkopere modellen van Chinese ontwikkelaars.

Australië wil keuze tussen tijdlijnen op social media

De Australische regering heeft een wetsvoorstel gepresenteerd waarmee gebruikers van social media zelf kunnen kiezen wat voor tijdlijn ze te zien krijgen. Platformen moeten nieuwe en bestaande gebruikers een melding sturen waarin ze kunnen kiezen tussen persoonlijke aanbevelingen van het algoritme of alleen posts van accounts die ze zelf volgen. In Nederland dwong de rechter zo'n duidelijke keuze vorig jaar al af bij Meta, na een zaak van Bits of Freedom. Wie zich niet aan de Australische regels houdt, riskeert een boete tot 109,2 miljoen Australische dollar; toezichthouder eSafety gaat over de handhaving. Die krijgt ook de bevoegdheid om platformen te dwingen schadelijk, illegaal en naaktgerelateerd materiaal snel te verwijderen. Het voorstel volgt op het verbod voor gebruikers onder de zestien, dat vorig jaar december inging.

• Mistral haalt 3 miljard euro op met Samsung als leidende investeerder
• Australische regering presenteert wetsvoorstel met initiatief My Feed, My Way
• Australië dreigt met miljoenenboetes voor platformen die keuze niet aanbieden
• Meta paste Nederlandse tijdlijnen aan na uitspraak van de rechter

Over de maker:
Joe van Burik volgt en duidt de belangrijkste ontwikkelingen in tech, met scherpte, vlotheid en de nodige humor. Je hoort hem dagelijks op BNR Nieuwsradio over het belangrijkste technieuws, van AI tot cybersecurity en social media tot quantumcomputers. Ook interviewt hij in De Grote Tech Show samen met Ben van der Burg leiders in digitale innovatie. In het bijzonder volgt Joe al twee decennia de wereld van videogames, nu voor zijn podcast All in the Game.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De politie gaat de stem van een verdachte achter de Odido-hack van begin dit jaar op maandagavond tijdens Opsporing Verzocht laten horen. Volgens de politie zou het namelijk kunnen gaan om een Nederlandse man die uniek genoeg heeft gepraat om mogelijk herkend te kunnen worden. Of de verdachte nauw betrokken is bij hackersbende ShinyHunters, de groep achter de hack, is nog niet duidelijk. Verder hoor je over een nieuwe game waar Guerilla Games naar verluidt aan werkt. Niels Kooloos vertelt erover in deze Tech Update.

Odido werd eerder dit jaar gehackt doordat een Nederlands sprekende man de klantenservice van het bedrijf belde en zich voordeed als een medewerker van de ICT-afdeling. De man wist zo wachtwoorden van het bedrijf te stelen, in te loggen op de systemen en de gegevens van miljoenen klanten buit te maken. Die staan nog altijd op het dark web, omdat Odido geen losgeld aan ShinyHunters wilde betalen.

De politie hoopt dat iemand uit de directe omgeving van de verdachte hem herkend en dat hij zodoende opgespoord kan worden. In juni riep de politie de verdachte al op om zich te melden, maar dat is dus niet gebeurd.

Guerilla Games werkt aan nieuwe Killzone-game

Guerilla Games werkt naar verluidt aan een remake of remaster van een Killzone-game. Dat meldt gamemedium MP1st op basis van ingewijden.

De Nederlandse ontwikkelaar achter de Horizon-serie, die internationaal bekend staat als hit, werkte eigenlijk aan een nieuwe Horizon-game en zou daarna pas aan het Killzone-project beginnen. Waarom dat nu toch eerder wordt gedaan is niet duidelijk.

Guerilla Games wist internationaal bekend te worden dankzij de Killzone-games. Vooral Killzone 2, die uitkwam in 2009, was een grote hit.

Over de maker:

Niels Kooloos is dagelijks op BNR Nieuwsradio te horen over het laatste technieuws in de Tech Update. Hij interesseert zich vooral in cybercriminaliteit, privacy, social media en (computer)hardware. Hier en daar kan je Niels ook in All in the Game horen, waar hij graag vertelt over zijn favoriete games.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Door ChatGPT-maker OpenAI is een Duitse website gehackt, terwijl dat helemaal niet de bedoeling was. Joe van Burik vertelt over deze situatie, die vergelijkbaar is met de hack door AI agents die afgelopen zomer gebeurde bij Hugging Face, in deze Tech Update.

Verder in deze Tech Update:

• De campagne rond de beursgang van Anthropic is enkele weken uitgesteld, de prospectus voor deze meest waardevolle IPO ooit (waarbij gemikt wordt op een waardering van 2 biljoen dollar) zal pas eind september beschijnen

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Nederlandse fabrikant Miniot bracht inmiddels meer dan 3.000 exemplaren van zijn verticale platenspeler op de markt, een product dat ooit begon als kickstarterproject en nu aan de derde generatie toe is. Bij de Wheel 3 zit de naald niet boven maar onder de plaat, waardoor het apparaat een minimalistische aluminium schijf is die je aan de muur kunt hangen of op een standaard kunt zetten. In de studio draait BNR-collega en italodisco-dj Daniël Mol (Rimini Express) de platen. Stijn Goossens vertelt erover in deze Schaal van Hebben.

Bedenker en ontwikkelaar Peter Kolkman maakte het apparaat samen met zijn zoon. Wat begon als een project is uitgegroeid tot een familiebedrijf in het Noord-Hollandse Schagen, waar de platenspeler wordt ontwikkeld en gebouwd. Stijn ging er langs en kreeg de techniek achter het apparaat te zien.

Optische techniek stuurt de naald over de plaat

Achter de Wheel 3 zit een optisch systeem dat ervoor zorgt dat de naald de groef nauwkeurig volgt. Het apparaat analyseert ook de nummers op de plaat en moet overweg kunnen met platen die krom zijn getrokken. De aansluitingen zitten aan de achterkant: USB-C voor de stroomvoorziening en een 3,5 millimeter jack voor de audio-uitgang. Een voorversterker is ingebouwd, bluetooth ontbreekt. De bediening loopt via een draaiwiel aan de bovenkant en de draaisnelheid stelt de speler automatisch af. De Wheel 3 speelt LP's, singles en 10 inch platen, op 33⅓ en 45 toeren. In de uitzending zet Daniël Mol er een plaat op en geeft hij zijn indruk van het apparaat.

Prijs van 3.400 euro en het onderhoud

De Wheel 3 kost 3.400 euro, terwijl veel platenspelers rond de 300 euro liggen. Miniot mikt op de fijnproever die het apparaat centraal in de woonkamer wil zetten. Het eerste model was aanzienlijk goedkoper, maar het hogere segment bleek voor het bedrijf een logischer markt. Miniot werkt daarnaast samen met luxe modemerken en met partijen als Bang & Olufsen. Onderhoud hoort erbij: de naald moet worden vervangen en het stof verwijderd, zoals bij platenspelers gebruikelijk is. Omdat de naald onder de plaat zit, kijk je bovendien naar de kant die op dat moment niet wordt afgespeeld. Aan een Wheel 4 wordt inmiddels gewerkt.

• Productpagina van de Wheel 3 met prijs en specificaties
• Yves Saint Laurent valt voor design uit Noord-Hollandse huiskamer
• In Schagen wordt de verticale platenspeler van Miniot gebouwd
• Alpha Audio over de techniek achter de Wheel 3
• De oorspronkelijke kickstartercampagne van Wheel by Miniot

Over de maker:
Stijn Goossens is techredacteur en programmamaker bij BNR Nieuwsradio, met een focus op technologie, wetenschap en innovatie. Bij BNR Beter volgt hij de belangrijkste zorginnovaties, in de liveshows bespreekt hij het actuele technieuws en duidt hij nieuwe wetenschappelijke inzichten. Wekelijks test hij in De Schaal van Hebben de meest spraakmakende techproducten. Ook is hij te horen in de podcast Op de Zaak, met een inkijkje bij buitengewone mkb'ers.

See omnystudio.com/listener for privacy information.