Gert Goeminne wil begrijpen hoe de dingen in elkaar zitten. Dat is geen klein project. Hij heeft die zoektocht eerst gevoerd in het CERN, als nucleair fysicus. Maar vandaag is hij professor wetenschaps- en technologiestudies en eerder een kritische vriend van de wetenschap. Hij gaf ons ook zijn excuses door voor die veel te lange titel, maar de nuance is redelijk essentieel.

 

De ambitie en verwondering waarmee Gert bij CERN begon, doofden daar snel uit. Er was geen plek voor de grote vragen over ons bestaan en een onkritisch geloof in het eigen onderzoek. Een geloof dat best populair is. Als je sommige opiniemakers of politici moet geloven, dan is de oplossing voor al onze problemen binnen handbereik. Klimaat? Armoede? De wetenschap heeft de oplossing al gevonden; wij moeten gewoon even op de tanden bijten en ze uitvoeren. Maar werkt dat wel zo? Is een wetenschappelijk advies wel zo neutraal? Gewoon even implementeren en klaar.

 

Volgens Gert zeker niet. Alles wat er uit de wetenschappelijke machine rolt, begon ooit met een vraag van een mens. Een welbepaalde mens, met specifieke ideeën. Een mens die ook een andere vraag had kunnen stellen. De asymmetrie in onze kennis over het lichaam van een man of vrouw maakt dit pijnlijk duidelijk. Niet superneutraal dus, of zoals Gert het mooi benoemt in ons gesprek: gekleurde objectiviteit. 

 

Hij mag dan misschien vertrokken zijn bij CERN, zijn enthousiasme, zijn liefde voor de wetenschap, is er niet minder van geworden. Enthousiasme is ons ook niet vreemd; het gesprek met Gert staat nu al ingekaderd op de schouw als een van onze beste. En met best bedoelen wij: alle ramen in je hoofd wagenwijd open en elk hoekje van iedere pagina omgeplooid om maar niet te vergeten. 

 

Kijk of luister naar ons gesprek met Gert Goeminne. Het is een pareltje, geloof ons. Hierzo

Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO.

Hoofdstukken
Hoofdstuk 1: Een fabriek (6:55)

Over Gert's zoektocht naar het ware weten. Hoe hij via het kernfysicalabo in CERN tot de constatatie kwam dat neutrale kennis niet bestaat en dat je er als mens altijd tussen zit.

Hoofdstuk 2: Biljartballen of vlinders? (17:05)

Over de manier waarop kennis tot stand komt en over het belang van taal en metaforen in het sturen van de wetenschap.

Hoofdstuk 3: Durven weerstaan (33:22)

Over zijn huidige job bij het CDO, tussen wetenschap en politiek. Over het sprookje van rationele besluitvorming en hoe Gert zich daar binnen het CDO tegen verzet.

Hoofdstuk 4: Irreducibele keuze (42:42)

Een analyse van het heersende klimaatdiscours dat doet alsof er maar één weg vooruit is. Over de scenario's die niet onderzocht worden.

 

Hoofdstuk 5: Verliezers (56:24)

Over hoe politiek altijd een chaotisch proces zal zijn met winnaars en verliezers. Over de manier waarop je tot beslissingen komt en hoe de verliezers zich zullen voelen na dat proces.

 

 

 

Elise Van Broeckhoven is een boerin met een plukboerderij in Heusden. Daar kan je zelf je boodschappen gaan oogsten. Zeker gezelliger dan aanschuiven in de Albert Heijn om 18u35 met je komkommer voorgesneden in een hoesje. Maar het nut van een plukboerderij en van Elise haar werk is veel fundamenteler dan dat. 

 

Wat Elise eigenlijk doet, is bemiddelen. Tussen boer en burger en tussen natuur en landbouw. Want eten van biodiverse landschappen met een gezonde bodem en veel insecten is goed voor het landschap en goed voor ons lichaam, waardoor we allemaal gezonder zijn.

 

Haar onderzoek naar de biodiversiteit in graslanden toonde aan: hoe armer je bodem, hoe meer biodiversiteit je hebt. Dus hoe minder mest, stikstof, fosfor en andere troep, hoe vrolijker je veld. Maar landbouw heeft toch mest nodig? Ja. Sluiten die elkaar dan uit, biodiversiteit en landbouw? Nee. En krijgen we alle mest ooit nog terug uit onze grond? Misschien. Hebben Tom en Anthony hun tuin verpest door er vorige zomer een ton paardenmest in te dumpen? Nee. (Gelukkig maar) 

 

Na al haar onderzoek was de conclusie van Elise: het moet toch anders kunnen. En dus doet ze het zelf anders. Haar boerderij is een schoon voorbeeld van hoe het beter kan en haar begrip voor de situatie van boeren zou het hele stikstofdebat kunnen ontmijnen. Eerlijk, als Elise de baas van de landbouw was (bestaat dat?), dan was er misschien geen stikstofprobleem. En we zouden gezonder zijn. Onze stem heeft ze.

 

Een gesprek is geen wedstrijd en toch heeft Elise gewonnen! Kijk of luister hier naar ons gesprek met Elise Van Broeckhoven. Hierzo

Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO.

Hoofdstukken
Hoofdstuk 1: Indicatorsoorten (4:36)

Over de landbouw die rijke bodems vol nutriënten nodig heeft en de natuur die arme bodems zonder nutriënten verkiest. Over brandnetels en bramen die de zonnedauw wegconcurreren.

 

Hoofdstuk 2: Charmant (11:58)

Over hoe landbouw en natuur ook samen zouden kunnen werken.

 

Hoofdstuk 3: De cijfers (18:37)

Over de stand van de landbouw(er) in Vlaanderen. Over het wantrouwige beleid en de vijandige natuurbeweging.

 

Hoofdstuk 4: Gezondheid (28:21)

Over de gezondheid van lokaal geproduceerd voedsel en over de kracht van het subsidiesysteem.

 

Hoofdstuk 5: Een teen (36:18)

Over plukboerderij Grondig opstarten en runnen. Over respect voor je grond en hoe dat langzaam (als een stikstofdepositie) doorsijpelt bij boeren en grondeigenaars.

Brecht Rogissart is een historicus met enorm veel kennis over onze economie. Het leuke aan historici is dat ze ons eraan herinneren dat wat vandaag normaal lijkt, dat 50 jaar geleden misschien niet was. Een beetje zoals beenverwarmers of broeken met olifantenpijpen: in het moment lijkt dat een goed idee en 10 jaar later vraag je je af wat je bezielde.

 

Als het gaat over besparingen, pensioenen of sociaal overleg, leefde hier al even het gevoel dat betogingen minder uitmaken. Dat vakbonden tandeloos zijn en dat politici wel straffe uitspraken doen, maar zelden nog grote beloftes maken (laat staan ze nakomen). Zijn we zure zagemensen geworden of is de bewegingsruimte van politiek en middenveld echt kleiner? 

 

Daarom was het zo zalig om met Brecht te spreken. Die zegt: om economische groei aan te zwengelen zijn we al vijftig jaar hetzelfde beleid aan het voeren, met steeds minder ruimte voor kritiek of creativiteit. En na 50 jaar kunnen we wel zeggen dat het beleid op cruciale punten mislukt en slachtoffers maakt.

 

Brecht legt ons bedachtzaam uit waarom er de laatste 50 jaar minder economische groei is, wie daarvoor de prijs betaalt en of dat wel de beste gang van zaken is. Iets wat ons allemaal aanbelangt dus. Het is een wervelend gesprek waar gelukkig ook de gedurfde ideeën voor de komende 50 jaar pril hun hoofd boven het maaiveld steken.

 

Wij zijn Brecht dankbaar om zo minzaam het gat in onze economische kennis te dichten. Zelf onthouden we dat economie niet los te denken is van politiek. Spreken over geld is geen handel in natuurwetten. Als de dingen niet goed gaan, kunnen ze ook anders gaan. En dus blijven we gaan.

 

Lees meer en kijk naar ons gesprek met Brecht Rogissart en leer bij van de meest sympathieke historicus/econoom uit Vlaanderen. Hierzo


Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO.

Hoofdstukken

Hoofdstuk 1: Uitbuiting in een nieuwe vorm (3:40)

Over de oliecrisis van de jaren '70 en hoe er daardoor een shift kwam in de verhouding tussen het Westen en de voormalig gekoloniseerde wereld.

 

Hoofdstuk 2: Het nieuwe normaal (14:39)

Over de besparingslogica waarin we al 50 jaar vastzitten en de gevolgen voor het sociaal overleg. Over productiviteitsgroei en de wetten van de markt.

 

Hoofstuk 3: De Belgische Shift (25:43)

Over hoe de regering-Martens V begin jaren '80 de besparingen in België in gang zette. Over de devaluatie van de Belgische frank.

 

Hoofdstuk 4: Herbronning (32:23)

Over de sociale strijd van vakbonden en hoe gedwongen werd om te veranderen door de besparingslogica.

 

Hoofdstuk 5: Emancipatie-ideaal (44:08)

Over de geschiedenis van het kapitalisme en de neoliberale fase waarin we ons nu bevinden. Over de mainstreamretoriek van de besparingen en hoe die contrasteert met het emancipatie-ideaal van voor de jaren '70.

 

Bij ons te gast was Albina Fetahaj. Politiek wetenschapper en auteur. Haar thesis werd onlangs gepubliceerd bij EPO met de titel ‘grenskolonialisme’. Ze tekent geen mooi beeld van waar grenzen eigenlijk voor dienen (macht), wie daarvan profiteert (rijke mensen) en hoe weinig verschil er is in onze behandeling van slaven vroeger of illegalen vandaag (heel weinig).

Zelf vindt Albina het niet zo moeilijk om met die thematiek bezig te zijn. De vakken waarin politieke zekerheden en machtsstructuren werden ontmanteld, waren haar lievelingsvakken. Logisch misschien ook. Als je nooit aan de kant van de winnaars hebt gestaan, stel je de regels vrijer in vraag. Of dan stel je je vragen zoals: waarom moeten er überhaupt verliezers zijn bij dit spel? En is dat winnen eigenlijk wel zo fantastisch?

Maar ik had je goed nieuws beloofd. Wel: hoe groot de systemische fouten, de slechte intenties of gruwelijke wetmatigheden rondom ons ook zijn. Het kan anders. Het kan anders én het kan beter. En geloof mij, zolang er mensen zijn zoals Albina, kan het zelfs goedkomen.

 

Lees meer en kijk naar deze aflevering op https://zwijgenisgeenoptie.be/albina-fetahaj

Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO.

Hoofdstukken

Hoofdstuk 1: Ruimte innemen (3:49)

Over Albina’s persoonlijke verhaal en academische carrière. Hoe ze een boek schreef, tegen alle verwachtingen in.

 

Hoofdstuk 2: Deze wereld van sweatshops (13:56)

Wat is eigenlijk het verband tussen ‘ontdekkingsreizigers’ en de slavernij? Albina vertelt hoe de vrije mobiliteit van de één altijd ten koste gaat van de onvrije mobiliteit van de ander.

 

Hoofdstuk 3: Papieren (23:58)

Over hoe slavernij vervelde tot contractarbeid en hetzelfde systeem van uitbuiting gewoon kon doorlopen en hoe papieren die in eerste instantie ingevoerd werden om migratie te faciliteren en uiteindelijk gebruikt werden om migratie te controleren en tegen te houden.

 

Hoofdstuk 4: Abolitionisme (31:54)

Over de rangschikking van paspoorten en wat dat vertelt over de hiërarchie tussen mensen en hoe Albina op de bezetting van de UGent een glimp van een nieuwe wereld kon ontwaren.

Isabelle Larmuseau was een van de eerste milieuadvocaten van ons land en richtte het eerste en daarna grootste milieuadvocatenkantoor op. Ze vertegenwoordigde burgers, bedrijven, ngo's én de overheid. Tot bij het losbarsten van het PFAS-schandaal in 2021 haar leven voorgoed veranderde.

Er zijn zo van die ZIGO-gesprekken waarvan we op voorhand tegen elkaar zeggen: dit gaat wat geven. Dan houden we onze adem een beetje in, en ons gezin wat dichterbij. Meestal wil dat zeggen dat er aan tafel dingen gezegd zijn waar sommige mensen niet blij mee gaan zijn.

 

Wij zijn hier gelukkig niet om sommige mensen blij te maken. Maar om oprechte gesprekken met te weinig gehoorde stemmen te voeren. Wat we wel hebben gedaan, is driedubbel checken of alles wel klopte. Alvast onze excuses, maar alles wat Isabelle vertelt in dit gesprek klopt. En dat is geen goed nieuws.

 

Isabelle legt het complexe verhaal van PFAS en PFOS zeer helder uit. Zo helder dat je de wansmakelijke rol van 3M en de overheid al vanaf minuut 16 nog moeilijk kan negeren. Nu zou je kunnen denken: dat is niet mijn probleem, van dat chemisch gedoe. Maar het gaat over drinkwater. Over kinderen die kleiner zijn dan normaal. Over hoe politici advocaten die opkomen voor onze gezondheid ‘zot’ noemen in het parlement.

 

Weet je wat er gebeurt als je iemand zot noemt? Dan wordt alles wat die zegt wat minder waard. Minder geloofwaardig. En dat komt sommige mensen wel goed uit. Wij vinden dat echt niet netjes. Daar worden wij zelfs redelijk woest van. Daarom bij ons te gast in deze aflevering: iemand die haar leven geeft voor de volksgezondheid. En als wij daar dan even onze adem voor moeten inhouden, so be it.

 

Kijk en lees op https://zwijgenisgeenoptie.be/isabelle-larmuseau

Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO.

Hoofdstukken

 

Hoofdstuk 1: 20 miljoen keer te veel (6:18)
Hoe zit het nu weer met dat PFAS schandaal? Of was het niet PFOS? Wat heeft 3M juist gedaan? Wat heeft Oosterweel ermee te maken? En wat is de rol van de overheid in het verhaal? Let op, want de droge feiten doen je mond openvallen. En daarna wil je hem snel weer toedoen, uit schrik om PFAS in te ademen.

 

Hoofdstuk 2: Het drinkwaterverhaal (18:20)
Over de concentratie PFAS in grondwater en drinkwater. Over de Europese referentiewaarde en de daarop gebaseerde adviezen, die nog geen wetten zijn. Over de reactie (of het gebrek eraan) op die adviezen van Vlaanderen. Over de valse afweging tussen gezond drinkwater en economische activiteit.

 

Hoofdstuk 3: Gezondheidseffecten (28:13)
Over de gezondheidseffecten van PFAS in je bloed. De vergelijking met asbest. Over het actieve verzet van de overheid tegen meten. Over de zaak Ronse, waar een textielfabriek verantwoordelijk is voor hoge concentraties PFAS bij kindjes in een nabijgelegen school. Over verzet en kennis verspreiden. Over de angst voor mondige burgers.

 

Hoofdstuk 4: Trots op Vlaanderen (37:51)
Het verhaal van de carrière van Isabelle. Eerste milieuadvocate in de jaren 90. De Vlaamse milieuwetgeving die toen als voorbeeld diende voor Europa. Over haar 'conventionele' pad naar een groot en gerespecteerd advocatenkantoor dat optrad voor burgers, bedrijven, ngo's én de overheid. Over hoe haar leven in 2021 voorgoed veranderde.

 

Hoofdstuk 5: Kill Bill (48:31)
Isabelle vertelt hoe ze uittrad uit haar eigen kantoor. Over de procedure die tegen haar werd opgestart en de voortdurende pogingen om haar geloofwaardigheid onderuit te halen. Over haar eenzame gevecht en hoe ze het volhoudt.

Thomas Bellinck is kunstenaar en onderzoeken, theater- en documentairemaker. Hij werkt regelmatig met mensen die doorgaans niet aan het woord komen en maakt oprecht samen met hen kunst. Hij spreekt niet over gevangenen of migranten. Hij heeft het over mensen in detentie en mensen zonder Belgische papieren. Dat lijkt complex, maar doorheen het gesprek begrijp je steeds meer waarom hij dat doet.

Met Thomas hadden we het over het verschil tussen een Belgisch en een Afghaans paspoort. Over de neiging van mensen binnen het systeem om de macht elders te leggen. Over het dictaat van de efficiëntie dat ons steeds meer afhankelijk maakt van technologie. Met alle gevolgen vandien. Over klassenjustitie en infrastructureel racisme. Over een operavoorstelling maken met mensen in detentie en de vele obstakels die je dan tegenkomt. Over worstelen met je eigen privilege.

Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO.

Hoofdstukken

Hoofdstuk 1: Subtiel verzet (3:50)
Over interviews die Thomas afnam met politieagenten en Europese machtshebbers. Over schuld en verantwoordelijkheid en de neiging om die vooral elders te leggen. Over de passport index en de mobiliteitsscore van landen die perfect de bestaande ongelijkheid schetsen. Over weg kijken.

Hoofdstuk 2: Verontwaardiging (12:10)
Over de beeldcultuur die bestaat rond migratie. Over beelden van daders en slachtoffers en de binaire schema's die helemaal niet meer volstaan om de realiteit weer te geven. Over de totale ontkoppeling van het lijden in de wereld en onze rol in het veroorzaken van dat lijden. Over de kracht van verontwaardiging die in twee richtingen gebruikt kan worden.

Hoofdstuk 3: Human hunting (20:08)
Over jacht als frame om naar grensbewaking te kijken. Over het flou continuüm van daderschap en slachtofferschap. Over jagers, gejaagden, instrumenten van jacht, toeschouwers van jacht en technologie. Over human hunting als meest succesvol Europees exportproduct.

Hoofdstuk 4: Dual use (27:47)
Over de rol van technologie in het bewaken van onze buitengrenzen. Over het obscure agentschap eu-LISA, dat steeds beter bewaakte databanken bijhoudt over wie waar wanneer is en steeds efficiënter wordt in mensenjacht. Over de geschiedenis van het nemen van vingerafdrukken en hoe zo'n technologie langzaam verschuift van een koloniale context, naar grenzen en een gevangenissysteem, om uiteindelijk algemeen gebruikt te worden voor ons gemak.

Hoofdstuk 5: Efficiëntie (36:20)
Over leren uit de geschiedenis. Kan het flippen? Kan een technologie die ons nu vooral gemak verschaft in de toekomst gebruikt worden tegen ons? Spoiler alert: ja. Over het naiëf optimisme van sommige machthebbers die denken dat de democratie ons wel zal redden. Die geloven dat technologie neutraal is. Over efficiëntiedenken in het uitvoeren van de doodstraf.

Hoofdstuk 6: Er is geen vangnet (43:24)
Over Thomas' besef dat mensen in de gevangenis niet fundamenteel van hem verschillen. Over structureel racisme binnen justitie dat er voor zorgt dat we disproportioneel veel mensen zonder Belgisch pasport opsluiten. Zouden we kunnen spreken van klassenjustitie? En racistische justitie?

Hoofdstuk 7: Een ruimte van verschijnen (51:54)
Over de opera die Thomas gemaakt heeft samen met mensen in detentie en wat hij daarmee wil bereiken. Over de rol van kunst in de gevangenis. Over hoe je — ondanks het feit dat er geen gelijkwaardigheid is — toch een ruimte van verschijnen kan creëren waarin je als mensen samen iets kan maken. Over zijn keuze voor het operapodium om net deze verhalen te vertellen.

Hoofdstuk 8: Bourgeois entertainment (59:13)
Thomas worstelt oprecht met de vraag of hij met zijn bourgeois entertainment echt iets goed doet of eerder bijdraagt aan het systeem zoals het nu is. Hij praat over de moeilijkheid van mensen in detentie te proberen betalen. Over een sluwe manier om lageloonarbeid terug naar ons land te krijgen. Over de vele momenten waarop Thomas geconfronteerd wordt met de onmogelijkheid van een écht gelijkwaardige relatie met zijn medemakers in detentie.

Annelies Marchand is eigenaar van bioboerderij en hoeveslagerij De Vierklaver. Het eten dat op de boerderij in Lokeren gekweekt wordt, verkoopt ze zelf op Boerenmarkten in Gent. Samen met haar man Pieter breekt ze lans na lans voor biologisch boeren, korte keten en het belang van landbouwgrond. Samen spanden ze een rechtszaak aan tegen de verkoop van Gentse OCMW-gronden aan Fernand Huts.

 

Met Annelies hadden we het over de dagdagelijkse realiteit van de boerenstiel. Waarom zoveel boeren lijken te kiezen voor industriële landbouw. Over vastzitten in een systeem van groei en schulden en hoe De Vierklaver het probeert anders te doen. Over haar loon, vakantie en pensioen. Over de kloof tussen burger en boer en hoe we die zouden kunnen dichten. Over het belang van grond.

 

Kijk naar de aflevering of lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/annelies-marchand

Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO.

Hoofdstukken

 

Hoofdstuk 1: De kloof tussen burger en boer (3:55)
Annelies vertelt hoe Corona het belang van de boer weer wat voelbaar maakte. Over de boerenmarkten die ze al tien jaar doet en het belang van rechtstreeks contact met je klanten. Over digitaal farmen versus het echte werk. Over de onzichtbaarheid van dieren, omdat boerderijen fabrieken zijn geworden. Over efficiëntie en melkrobots.

 

Hoofdstuk 2: Eigenlijk zijn we ambtenaar (12:07)
Over alle hoepeltjes waar je als boer door moet springen. Regelgeving en de onmogelijkheid om alles goed te doen. Over boeren op het veld en achter de computer. Over wantrouwen en straf als basis van het landbouwbeleid.

 

Hoofdstuk 3: Een trein die blijft rijden (22:58)
Nog dieper in de harde realiteit van boer zijn. Over frisse zij-instroom, mensen als Annelies die in de boerenstoel stappen en zeggen "Hé maar wacht eens even". Over de trein van de industrialisering en hoe dat boeren vastzet. Over haar loon. Over de psychologie van de boer: fundamentele eenzaamheid, onvermogen om echte gesprekken te voeren. Weinig hoop in deze tweede akte, onze excuses.

 

Hoofdstuk 4: Grond (34:21)
Over de zaak die Annelies en Pieter aanspanden rond de verkoop van landbouwgrond van OCMW Gent aan Fernand Huts. Over het belang van grond en de kwalijke gevolgen van speculatie. Over twee alpaca's en een Tesla. Over hun motivatie om ook na verlies in Cassatie verder te gaan.

 

Hoofdstuk 5: Lans na lans (43:16)

Oprechte overwegingen over het pensioen van Pieter en Annelies. Over opvolging en modellen die dat mogelijk zouden kunnen maken. Over hun levenswerk. Een samenvatting van hoe zwaar het leven als boer is, gevolgd door een gepassioneerd pleidooi van Annelies over de schoonheid van tussen koeien staan.

 

Elise Maes is criminologe. Maar haar praktijkervaring in de gevangenis heeft van haar een overtuigde abolitionist gemaakt. Met andere woorden: de gevangenis heeft misschien een functie, maar het is geen goede. Ze spreekt bij ons aan tafel over detentieschade. Een heel droevig woord als je het ons vraagt. Detentieschade is de fysieke en mentale aftakeling die je krijgt van maanden of jaren lang met meerdere mensen in een cel te zitten en twee keer per dag op een verharde speelplaats te komen. Detentieschade helpt niemand.

Is overbevolking dan het probleem? Daarop krijgen we een duidelijke nee. Je kan gevangenissen blijven bouwen, ze gaan altijd vol zitten. Dat aanzuigingseffect is zelf aangetoond door onderzoek. Maar ze afschaffen? Oh, nee hoor. Toch zegt Elise het met moed en helderheid: straf is niet de beste oplossing voor alles. 

 

En als je het zo zegt, dan klinkt dat best logisch, toch?

 

Luister mee naar ons gesprek met Elise Maes en je kijkt nooit meer hetzelfde naar een gevangenis.

 

Of bekijk de aflevering en lees meer op zwijgenisgeenoptie.be/elise-maes

Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO.

Hoofdstukken

 

Intro (0:00)

 

Hoofdstuk 1: Detentieschade (2:45)
Elise heeft het over haar stiekeme vrijwilligerswerk in de gevangenis en over het effect van een grote groep studenten die allemaal hun academische projecten in de gevangenissen gaan doen. Ze spreekt over de detentieschade die ze met eigen ogen gezien heeft en dropt voor het eerst the A-bomb (abolitionisme)

 

Hoofdstuk 2: Geïnstitutionaliseerde klassenjustitie (13:00)
Over hoe slecht slachtoffers behandeld worden in ons systeem. Over secundaire victimisatie, toegepast op het Reuzegomproces. Over klassejustitie en alle subtiele manieren waarop justitie onrechtvaardig is.

 

Hoofdstuk 3: Wat is daar neutraal aan? (26:17)
Elise heeft het over de criminologie en ruimer over de hele academische wereld. Over de illusie van neutraliteit en objectiviteit en de verantwoordelijkheid die opduikt als je beseft dat die niet bestaan. Over ongelijkheid in de academische wereld en hoe die generationeel in stand gehouden wordt.

 

Hoofdstuk 4: Decentraliseren (41:01)
Elise heeft het over financiering in de academische wereld als een disciplineringsproces, waarbij mensen langzaam, zonder dat ze het doorhebben in de pas gaan lopen. Er ontstaat een oprechte uitwisseling over wat dat wel? Hoe gaan we bijvoorbeeld studenten quoteren? Of gaan we uberhaupt nog quoteren? Hoe zou je instituten als universiteiten en gevangenissen kunnen decentraliseren? En hoe groot is Elises abolitionisme?

 

Hoofdstuk 5: Sociale schade is sociale schade (58:35)
Over hoe je mensen kan werven voor het abolitionisme met meer dan 'dit is wat we niet willen'. Over proberen begrijpen als abolitionistische praktijk en misschien wel als de enige mogelijkheid. Over de schade die de dief van onze laptop berokkend wordt via een straf en hoe die in verhouding staat tot ons ongemak over het verlies van die laptop.

Tina De Gendt is publiekshistorica en schrijfster. Ze is gespecialiseerd in migratiegeschiedenis en gaat samen met lokale mensen in lokale wijken op zoek naar de verhalen die niet in de geschiedenisboeken staan.

Met Tina hadden we het over stemmen die niet gehoord worden. Over claim leggen op de geschiedenis. Over de link tussen toekomst en verleden,. Over échte versus schijnbare participatie. Over de vergeten geschiedenissen van strijd en verzet.

Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/tina-de-gendt

Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO.

Hoofdstukken

Hoofdstuk 1: History form below (1:03)
Tina vertelt hoe haar project in de Gentse poortwijken van start ging en wat ze uit 6 jaar als historian in residence geleerd heeft. Ze vertelt hoe geschiedenis van onderop mensen kan inspireren om geen slachtoffer te zijn maar juist het heft in eigen handen te nemen.

Hoofdstuk 2: Een stad is een samenvloeiing (12:02)
Over de geschiedenis van migratie die vaak als een bijkomstigheid wordt beschreven. Over de onlosmakelijker verbondenheid tussen steden en migratie.

Hoofdstuk 3: Mijn loyaliteit ligt daar (21:42)
Over echte en schijnbare participatie. Over de kwetsuren die in bepaalde wijken veroorzaakt zijn door cultuurmakers en het wantrouwen die dat heeft opgeleverd.

Hoofdstuk 4: Net voor het kantelpunt (30:12)
Over Tina's methodiek de strijd om die algemeen verspreid te krijgen. Over de druk van bovenaf. Over het kritisch vermogen dat zich langzaam aan het opbouwen is. Over netwerken opbouwen voor als het echt de verkeerde kant op gaat.

 

Greet De Cock heeft 35 jaar ervaring als verpleegkundige in het UZ Leuven. Toen zij aan haar carrière begon, was het nog de verpleging die je eten bracht, je baard schoor en babbeltjes deed terwijl ze je bloed afnamen. Ondertussen is die rol geoptimaliseerd. Zoals alles van zorg geoptimaliseerd moet worden, want er is een probleem. Er is meer vraag dan aanbod — meer nood aan zorg dan er zorgverlening beschikbaar is.

Dan moet het aanbod gewoon omhoog. Toch? Met de zorgzaamheid en moed van een doorwinterde verpleegkundige legt Greet een ander voorstel op tafel: de vraag moet omlaag. En dat kan op twee manieren: preventief werken zodat er minder zorg nodig is, of mensen minder lang in het zorgsysteem houden. Tegen preventie kan je niet veel inbrengen. Tuurlijk, doe maar. De vraag naar zorg verkleinen door mensen minder lang te behandelen, dat klinkt dan weer wat harteloos.

Minder lang zorgen: het is geen makkelijk ding om op de maatschappelijke tafel te leggen. Het vraagt moed en nuance om te vertellen dat een leven geen lijdensweg moet zijn, dat stoppen soms menselijker is. En als je goed luistert, schuilt er net veel zorg achter — het soort zorg dat je baard scheert, de krant op de pagina met kruiswoordraadsel openlegt en vraagt hoe het met de kleinkinderen gaat.

Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/greet-de-cock

Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO.

Hoofdstukken

(2:08) Hoofdstuk 1: Super delicaat
Over het verschil tussen de integrale verpleegkunde van vroeger en de versnippering van vandaag. Over hét grote probleem in de zorg waarover Greet En Philippe Meersseman een boek schreven. Over preventie om minder zorgvragen te krijgen en de super delicate vraag of we sommige mensen niet te lang in leven houden.

(12:59) Hoofdstuk 2: Een gesprek dat je kan oefenen
Over patiënten goed inlichten en het belang van gesprekken, voor de mensen zelf, maar ook om het zorgsysteem minder te belasten. Over de reactieve geneeskunde waarin we vervallen. Over de mooie kanten aan ouderdom. Over ontkenning en hoe ver je daar als omgeving in mee kan gaan.

(19:23) Hoofdstuk 3: Waardigheid
Over technologie die ervoor zorgt dat sterven vandaag meer en meer een beslissing wordt. Over pacemakers, defibrilators, over nierdialyse en kiezen voor een therapie zonder te weten hoe het gaat voelen. Over de keuze om niet te behandelen en de vraag of die keuze effectief aangeboden wordt. Over de opluchting bij sommige mensen van terecht te komen in palliatieve zorg.

(26:29) Hoofdstuk 4: Het standpunt aan het bed 
Over hoe dokters en verpleegsters anders omgaan met het vraagstuk. Over 'objectiviteit' en emotie en hoe beiden een plaats hebben in de beslissing om een patiënt al dan niet te blijven behandelen. Over de incentives in ons systeem die een behandeling voorrang geven op een goed gesprek.

(35:24) Hoofdstuk 5: Levenskwaliteit
Over mantelzorg als oplossing voor de overbelasting van ons systeem. Over de tegenstrijdigheid tussen dit pleidooi en het pleidooi voor meer en langer werken. Over Greets eigen ervaringen met mantelzorg. Over de gesprekken die zij al voerde met haar familie over haar wensen wanneer het einde zal naderen.

(41:39) Hoofdstuk 6: Moeten we dat nog vragen? 
Over mensen ontlasten van die moeilijke keuzes en over hoe dat vloekt met onze visie op patiëntenrechten. Over de relatie tussen arts en patiënt en de wederkerigheid die er niet altijd is. Over Greets rol als boodschapper van een moeilijke boodschap. Over de voldoening van iemand genezen én de voldoening van iemand een mooi afscheid geven.

 

Er was een jeugdcentrum in Mechelen, opgestart door jongeren van de eerste generatie. Ze hadden geen plek, dus hebben ze die zelf maar vanaf nul uitgevonden. Naar alle maatstaven waren ze activistisch. En zo gemakkelijk te vergeten. Behalve door Robin. 

Als regisseur wil Robin Vanbesien gediscrimineerde mensen weerklank geven. Zijn missie is niet om mensen een stem te geven, die hebben ze al. Hij probeert met zijn films zoveel mogelijk mensen te doen luisteren. Robin ziet iets en blaast het dan wind in de zeilen. Zo heeft hij een film gemaakt over dat jeugdcentrum in Mechelen. Net verscheen van hem ook de film Hold on to her, over Mawda Shawri, het tweejarige meisje dat op 17 mei 2018 op de E42 overleed door een politiekogel. 

Bij ons aan tafel vraagt hij zich af hoe je zulke mensen of verhalen in beeld brengt — je richt daar niet zomaar een camera of een methodiek op. Zijn uitgangspunt is altijd: ik weet niet hoe ik het moet doen. En dan gaat hij op zoek. Voor Hold on to her ging Robin terug naar de E42 en vond daar na uren rondhangen helemaal niets. Naast de feiten die hij voor zich laat spreken, voel je in zijn film ook die leegte. En die is symbolisch voor de manier waarop het lot van Mawda is ontkend en toegedekt. 

Lees meer op https://zwijgenisgeenoptie.be/robin-vanbesien

Steun Zwijgen is geen optie en bescherm mee de ruimte om te twijfelen, bij te leren en oprechte gesprekken te voeren. Met een gift maak je ons werk mogelijk en vergroot je de impact en community van ZIGO.
Hoofdstukken

(1:42) Hoofdstuk 1: Chief Cheerleader
Over een jeugdhuis in het Mechelen van de jaren '70 opgericht door jongeren van de eerste generatie. Over Wind in de zeilen geven en cheerleaden voor zij die anders niet gehoord zouden worden. Over weerklank.

(5:19) Hoofdstuk 2: Een plek van afwezigheid
Over kunstopleidingen die vooral aan deconstructie doen en de vraag hoe het dan wel moet. Over de autosnelweg als plek van afwezigheid, die symbool staat voor de onttrekking van enige vorm van verantwoordelijkheid door het beleid. Over Robins zoektocht naar aanwezigheid, schoonheid en poëzie op deze plek van tragedie.

(10:21) Hoofdstuk 3: Daar moeten we het over hebben
Over de blik van verontwaardiging, over schuld, systemische schuld, niet de persoonlijke schuld van die ene politieagent. Over het beleid dat dit voorval mogelijk heeft gemaakt.

(17:50) Hoofdstuk 4: Dienend auteurschap
Over de rol die Robin zelf speelt als kunstenaar met privileges. Over je eigen privilege gebruiken om anderen te laten weerklinken.

(26:07) Hoofdstuk 5: Respect voor wie geprobeerd heeft
Over de hoorzittingen die Robin organiseerde rond de zaak en over het actief luisteren naar elkaar. Over het collectieve rouwproces. Over het nut van activisme als herdenking, als inspiratie, als eerbetoon.